اين فرصت برزخى استفاده كرده به تبليغ رسالت و تدوين نظام مىپردازند اين نهضت بهويژه در دوران شكوهمند و متبلور امام صادق عليه السّلام كه به حق دوران تدوين كامل نظام و تحقق و تبلور حقايق دين مبين بوده بيشتر تجلى دارد .
مهمترين ويژگىهاى مبارزات فرهنگى امام صادق عليه السّلام عبارتند از :
1 - از ويژگىهاى فلسفى آن دوران ، مناظرات ميان امام صادق با اين ابى العوجا و امثال او و پاسخ به شبهات ماديّون و دهريون و خنثىسازى جوّ حاكم بر انديشهى مسلمين و پاكسازى اذهان از انديشههاى الحادى و كفرآميز و زندقه و نفى سفسطههاى گمراهساز با تكيه بر منطقى استوار و بيانى روشنگر و كارآمد و نيرومند . و بحث و مناظره با ابو شاكر ديصانى . . . و القاى تعاليم علوم طبيعى و آموزههاى فيزيكى . . .
2 - اعتراف ائمهى مذاهب مهم اسلامى در تلّمذ و بهرهگيرى از خوان گستردهى علمى امام صادق عليه السّلام است كه مىتوان در قالب محاورات و ديالوگهاى مستند به اسناد و مداركى معتبر تجسم و ارايه داد .
3 - پروردگان و نمونههاى عينى مجسم و شاگردان مبرّز حضرت ، مانند :
جابر بن حيّان ، محمد بن مسلم ، هشام بن سالم ، ابن ابى يعفور ، جابر بن يزيد جعفى ، زرارة بن اعين ، حمران بن شيبانى ، مفضّل بن عمر جعفى ، ابان بن تغلب و بسيارى ديگرى كه در علوم عقلى ، نقلى ، فلسفى ، شيمى ، نجوم و رياضيات متبحر و ممتاز گرديده كه اينان خود برخى سرسلسله جنبان نهضت رنسانس در قرون وسطى بوده و به اعتراف برخى از شخصيتهاى ممتاز علمى غرب ، جابر بن حيّان و برخى ديگر از شاگردان امام صادق را موجب تحرّك و تجديد حيات علمى رنسانس اروپا مىدانند . استناد به تصريحات جرجى زيدان در تاريخ تمدن اسلامى و گوستاولوبون فرانسوى در خصوص تاريخ تمدن اسلام بيانگر اين حقايق مستند مىباشد .
تجليل صاحب بن عباد ، صدراعظم حكومتگران ديالمه ، از امام
تغذيه و خوراكى ها در فرهنگ طب الصادق ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 16
مساهمون: محمد دريايى
ص١٦