ازين در زمان حيات تيمور و پسر همايون تفاوت بسيار است . گمان اينست كه وقتى كه تيمور فارس را تسخير نمود ( بسال 795 ه ) و زمام حكومت بدست وى و اولادش آمد منصور بن محمد بن يوسف بن الياس كه اصلا شيرازى بود اين كتاب را بنام نوهء تيمور پير محمد معنون كرده باشد .
دربارهء كتاب كفايه منصورى يا كفايه مجاهديه حقيقت اينست كه اين تأليف منيف از منصور بن محمد بن يوسف بن الياس است و يكى از تصانيف مهم علم الادويه و علم العلاج بشمار مىرود . اين كتاب در پاكستان و هند متعدد بار چاپ شده و بسيارى از نسخههاى خطى آن در اين دو كشور وجود دارد « 1 » .
بنا بروايت بعضى از مؤلفين تاريخ طب منصور بن محمد بن يوسف بن الياس كفايهء منصورى را بعهد سلطان زين العابدين والى كشمير بسال 877 ه تأليف كرد « 2 » .
چنان كه بقول صاحب « كشمير تحت حيطهء سلاطين » واضح ست كه منصور بن محمد كتابى در فن طبابت نوشت و آن را بنام سلطان ( زين العابدين والى كشمير ) نمود - وى عالم بزرگى بود و آوازهء عدل و فيض سلطان را شنيده بدانجا رسيد . منصور يك رسالهء تشريح با تصوير هم نوشت كه در تشريح اعضاى جسم انسان است وى اين رساله را براى ميرزا پير محمد نوهء تيمور نوشت « 3 » . اينجا اين نكته قابل توجه است كه در قرن هشتم و نهم دو سلطان بنام سلطان زين العابدين بودند يكى پسر شاه شجاع بن مبارز الدين محمد بن مظفر حاكم فارس دومى همان والى كشمير كه نوهء شهاب الدين باشد « 4 » . سؤال اينست كداميك ازين دو سلطان ممدوح منصور است ؟ چنان كه قبل
هامش
( 1 ) - يك نسخه خطى مكتوبه 12 رجب المرجب سال 1260 ه در كتابخانه عمومى پنجاب( Punjab Public Library )وجود دارد و بنده هم نسخهاى خطى از آن دارم كه جناب استاد خليل اللّه خان خليلى در كابل به من اعطا نمودند -
( 2 ) - چنان كه از فهرست كتب نيمه اول قرن نهم هجرى واضحست -
( 3 ) - كشمير سلاطين كى عهدمين ( ترجمه اردو كشمير اندر سلطانز )( Kashmere under Snltans )ص 127 ،
( 4 ) - ترجمهء اردو « كشمير اندر سلطانز » ص 100 -