كار تعيين مىكنند و اينكه ميزان خير و شر مترتب بر آنچه اندازه است و بهترين نتيجه را بدهد . اما بهترين نتيجه چيست ؟ شعار اوليه اين تئورى « بيشترين شادمانى براى بيشترين افراد » بود اما در طرز فكر فعلى عبارت « مفيد بودن » به جاى « شاد بودن » مطرح مىشود .
در ارتباط با مراقبتهاى بهداشتى - درمانى اين نظريه مىتواند شامل مفاهيمى چون پيشگيرى ، رفع و كنترل بيمارى ، رهايى از دردهاى غير ضرورى ، اصلاح و بهبود موقعيت هاى معلوليتى ، طولانى كردن زندگانى ، ارتقاء سلامتى و نظاير اين باشد .
زيرمجموعه اين نظريه به سه دسته عمده تقسيم مىشوند :
الف - اخلاق خودگرا
Ethical egoism
:
براساس اين نظريه ، يك عمل زمانى اخلاقى است كه نتايج آن براى فرد انجامدهنده مطلوب باشد . معتقدين به اين نظريه همواره در پى بدست آوردن بيشترين خير و سود براى خود هستند .
ب - اخلاق ديگرگرا
Ethical altruism
:
اين نظريه ملاك اخلاقى بودن عمل را مطلوبيت براى ديگران ( غير از خود فرد ) مىداند . بر اين اساس انسان بايد تا حدامكان منافع ديگران را بر منافع خود ترجيح دهد .
پ - نظريه سودگرا يا اصالت سودمندى
Ultitarianis
:
كه بر مبناى آن يك عمل از نظر اخلاقى وقتى صحيح است كه براى هركس سودمندى بيشترى داشته باشد يا به عبارت ديگر ، بيشترين سود را براى حد اكثر افراد در بر داشته باشد .
در يك تقسيمبندى مكتب اصالت سودمندى به دو دسته « سودگرايى در عمل » و « سودگرايى در قاعده » تقسيم مىشود :
سودگرايى در عمل
Act - Utilitarianism
:
در اين نظريه عواقب يك عمل در موقعيت يا زمان خاص مد نظر قرار مىگيرد . به عبارتى اين نظريه بر اين باور است كه در يك موقعيت خاص ، شخص بايد بهگونهاى عمل كند كه بيشترين فزونى خوب بر بد را براى كليه افراد درگير ايجاد نمايد . به عبارتى نتايج هر عمل را بايد به صورت جداگانه سنجيد و يك عمل زمانى اخلاقى