بحث :
توبه در لغت يعنى بازگشت به سوى خدا و در اصطلاح توبه عبارت است از يك نوع انقلاب درونى نوعى قيام ، انقلابى از ناحيه خود انسان عليه خود انسان - اينكه مقامات عالى وجود انسان عليه مقامات دانى وجود او - كه زمام امور اين كشور داخلى را در دست گرفته اند - يك مرتبه انقلاب مىكنند و تولدى جديد براى توبهكننده محسوب مىگردد . در آئين مقدس اسلام مسئله توبه بسيار مورد تاكيد قرار گرفته است ، تا جايى كه رسول خدا حضرت محمد ( ص ) فرمودند « التائب من الذنب كمن لا ذنب له » كسى كه توبه كند مانند كسى است كه گناه نكرده .
معاصى و گناهان قلب را كدر و انسان را براى انجام آن گستاخ مىنمايد . وقتى كسى به گناه اصرار مىورزد به تدريج حريمشكنى و مخالفت با اوامر خدا براى او سهل و آسان مىگردد يعنى در برابر گناه بىتفاوت مىشود . بهطورىكه نه تنها در آن مورد بلكه در موارد ديگر نيز به سهولت دست بسوى گناه دراز مىكند ، در اين حالت انسان ديگر روح بندگى نداشته و ياد خدا در او اثر نخواهد داشت .
انسان براى از بين بردن گناهان و زيانهاى روحى نياز به توبه دارد ، اعتقاد به توبه و بخشودگى گناه نقش مهمى در تربيت و آراسته شدن در فضايل و بر طرف كردن كدورتها و ناراحتىهاى درونى و روحى ايفا مىكند و تاثيرات آن در پيشرفت و تكامل بشر بر هيچكس پوشيده نيست . خداوند اسباب و زمينه توبه را فراهم نموده تا بندگان او هرچه بيشتر از زحمات بىمنتهايش بهره گيرند و آن هم از فضل و احسان اوست . توبه دليل رحمت الهى و سر هبوت آدم ( ع ) از بهشت است تا توابيت و غفاريت خداوند ظهور يابد .
مهمترين راهى كه قرآن براى نزاهت روح فراراه سالكان كوى لقاى حق ارائه مىكند كه سالك از شهود غير خدا مبرا و تائب شود . حكم خدا اين است كه از غير خدا كارى ساخته نيست . چنانچه در سوره قصص آيه 88 مىفرمايد :
« كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ »
اگر غير خدا هالك است پس حاكم نيست و اگر بايد به محكمه حاكم مراجعه كرد و غير از خدا احدى حاكم نيست پس بايد به محكمه خدا رجوع كرد ، ازاينرو مىفرمايد و اليه ترجعون و اين بهترين عمل نزاهت و آرامش روح است . ترك گناه و تصميم قطعى بر عدم