2 ) محدوده فيزيكى ( جسمى ) : فضايى است كه بلافاصله بعد از پوست در خارج از بدن او قرار گرفته و با خود فرد در حال حركت است و مرز قابل رؤيتى ندارد و فضاى شخصى نيز ناميده مىشود . اين فضا از نظر شكل و ابعاد بسيار متغير است و در كنارههاى بدن كمتر و در قسمت جلوى بدن و پشت سر بيشتر است . چنان كه اگر در اتوبوس پهلو به پهلو با كسى قرار بگيريد ناراحت نمىشويد اما در پشت سر و جلو سعى مىكنيد از او فاصله بگيريد . ( 9 )
3 ) محدوده عمومى : محدودهاى است كه ورود به آن براى افراد مختلف آزاد است ولى بايد شرايط آن را آماده كند مانند مساجد ، پاركها ، كتابخانهها و غيره
4 ) محدوده خانگى ( خصوصى ) : محدودهاى است كه ورودش فقط براى افراد خاص آزاد است و ممكن است داراى ابعاد مختلف باشد مانند خانه ، قبيله و كشور
فضاى شخصى ( محيطى ) همچون يك تامپون عمل كرده و محيط مركزى را از تهاجم محافظت مىكند . نواحى مركزى محدوده و براى فرد اهميت خاص دارد و مايل است آن را حفظ كند . در حيوانات زمانى كه قلمرو و به خصوص ناحيه مركزى مورد تهاجم قرار گيرد حيوان براى دفاع از آن انرژى بيشترى مصرف كرده كه البته مشابه اين امر در انسان نيز ديده مىشود .
فضاى شخصى از نظر فاصله به چهار دسته تقسيم مىشود :
1 - فاصله صميمى : فاصله بين دو نفر است كه معمولا حدود 5 / 7 - 45 سانتيمتر است .
2 - فاصله شخصى : حدود 5 / 0 - 2 / متر است .
3 - فاصله اجتماعى : حدود 2 / 1 تا 6 / 3 متر است .
4 - فاصله همگانى : بيش از 7 / 3 متر است . ( 6 )
عكسالعمل افراد براى حفظ قلمرو
عوامل مختلفى مانند سن ، جنس ، فرهنگ و وضعيت سلامت در تعيين ديدگاه يك فرد نسبت به فرد ديگر در تعيين محدوده قلمرو مؤثر هستند ( 7 ) و بيماران به دليل بيمارى و بسترى شدن بهطور مكرر از طريق كادر درمان در معرض تهاجم به قلمرو انسانى و فضاى شخصى