آمد در افرادى كه مراجعه بيشترى به كليسا داشتند ، مصرف سيگار شيوع كمترى داشت ( 13 ) و در
CARDIA study
نيز همين روند ديده شد ( 7 ) .
با استفاده از رگرسيون لجستيك چند متغيره دو عامل خطر و دو عامل محافظتكننده استخراج گرديد ( جدول 2 ) . عامل اصلى خطر مصرف سيگار در دوستان بود كه احتمال مصرف سيگار را 6 / 5 برابر افزايش مىداد ، بهطورىكه مصرف سيگار در والدين و برادر و خواهر در برابر آن رنگ مىباخت . در مطالعات ديگرى كه روى جوانان به عمل آمده است ، نقش دوستان از والدين و برادر و خواهر به مراتب قوىتر بوده است ( 14 ، 15 ) . البته بايد متذكر شد كه مشخص نيست كه آيا اين موضوع به سبب تأثير رفتار سيگار كشيدن است يا ناشى از انتخاب گروه همسان در دانشآموزان يا دانشجويان سيگارى است ( 16 ) . دو عامل محافظتكننده نيز به ترتيب قدرت عبارت بود از نماز خواندن و برخوردارى از نمرات بالا .
در 26 مطالعه مجزايى كه توسط كوئينگ و همكاران مورد بررسى قرار گرفت نيز در متديّنين با ريسك كمترى از مصرف سيگار همراه بود ( 6 ) . دلايل متفاوتى براى اثر محافظتى مذهب مطرح مىشود : 1 - عقايد مذهبى سبب تقويت مكانيزمهاى انطباقى و فائق آمدن بر پيشامدهاى اضطرابآور مىشود ( 7 ) ؛ 2 - احساس تعلق به يك طبقه معتبر كه داراى ارزشهاى مطلوب اجتماعى است ، سبب مىشود كه از تعادل روحى بيشتر برخوردار باشند و نگرش آنها نسبت به مواد منفىتر شود ( 17 ) ؛ 3 - تأكيد متوليان مذهبى اسلامى بر حرام بودن مصرف سيگار به علت آسيب رساندن به خود و اطرافيان نيز از دلايل محافظتكننده است ( 9 ) .
محدوديت اصلى اين مطالعه آن است كه براى اندازهگيرى مذهبى بودن اشخاص با توجه به چندبعدى بودن نمىتوان به چند شاخص محدود بسنده نمود ، اگر چه كه استفاده از شاخصهايى همچون رفتن به اماكن مذهبى و نماز خواندن از جمله شاخصهاى رايج مىباشند .