تحقيقات علمى در زمينه اخلاق در اسلام
دكتر سيد جواد مدنى « 1 » ، دكتر سيد عبد اللّه مدنى « 2 »
چكيده
اخلاق ، علم چگونه زيستن است كه بر مبناى قواعد آن ، رفتار انسان براى نيل به كمال و سعادت ، توجيه مىگردد . صفات انسانى خود به دو گونه « محاسن اخلاق » و « مكارم اخلاق » تقسيم مىشود . « مكارم اخلاق » يا « فضايل اخلاقى » صفاتى است كه به انسان شخصيت عالى انسانى مىبخشد و او را به مراتب رفيع كمال مىرساند . در جهانبينى اسلامى خداوند از طرفى به بشر آزادى عطا كرده و او را مختار آفريده است و از طرف ديگر وجدان اخلاقى و عقل را در نهادش مستقر ساخته و با سرشتش آميخته است تا با الهام و هدايت اين راهنماى باطنى و استمداد از وحى الهى ، آزادى خود را اندازهگيرى كند و اميال غريزى و خواهش نفسانى خويش را در حدود مصلحت فردى و اجتماعى برآورده سازد .
روش بررسى :
به صورت مطالعه كتابخانهاى و توصيفى مىباشد .
نتايج :
دانش اخلاق در ميان مسلمين با رويكردهاى متفاوتى روبرو بوده است كه براساس آن مىتوان آثار اخلاقى موجود را در چهار عنوان اخلاق فلسفى ( عقلى ) ، اخلاق عرفانى ( سلوكى ) ، اخلاق نقلى ( مأثور ) ، اخلاق تلفيقى طبقهبندى كرد . تفاوت اين مكاتب در مبانى ، غايات و روش است . ولى هدف غايى تمام مكاتب ، همان كمال انسان است . هرچند منظور از كمال كمى متفاوت است .
بحث : [ كاستىهاى مكاتب اخلاق اسلامى ]
مكاتب اخلاق اسلامى علىرغم تمام فوايد و برتريها ، كاستيهايى هم دارد از جمله :
پرداختن به جزئيات و عدم توجه به اصل علم و استخراج قواعد كلى براى اخلاق بهعنوان يك
هامش
( 1 ) . پزشك عمومى و پژوهشگر مركز تحقيقات طب سنتى و مكمل دانشگاه علوم پزشكى مازندران .Email : Dr . S . A . Madani @ gmail . com( 2 ) . دانشيار و متخصصENTو رئيس مركز تحقيقات طب سنتى و مكمل دانشگاه علوم پزشكى مازندران .