قسمت مساوى تقسيم كنيد و هر قسمت از آن را يك روز صبح بجوشانيد و آب صافكردهى آن را قبل از صبحانه بنوشيد .
* پوست ليموترش ، مورد ، شاهتره ، گل ريواس ، شنبليله و گل بنفشه را به نسبت مساوى مخلوط كنيد ، بعد نرم بساييد و هر روز مقدارى از آن را با آب خمير كرده و با آن سر را بشوييد .
سر باز كردن سوزه : اگر در جايى از بدن سوزهاى زده و مىخواهيد سر باز كند و عفونتهايش خارج شود و بهبود يابد ، ضمن پرهيز از خوردن : گوشت ، چربىجات ، شيرينىهاى قنادى ، انواع كنسرو ، ادويههاى تند ، انواع فلفل ، مشروبات الكلى و همچنين پرهيز از پرخورى و با شكم گرسنه حمام كردن ، بايد خوراكىهايى كه به درمان كمك مىكنند را زياد استفاده كنيد ، مانند : آبغوره ، آبليمو ، آب عناب ، آب انار ، آب زرشك ، آب دمكردهى رقيق شاهتره ، آب جوشاندهى كاسنى و آش آبغوره .
براى درمان آن نيز بايد كشمش كولى را بكوبيد و روى آن بگذاريد و روزى 2 بار عوض كنيد تا سر باز كند .
* نشاسته ، پوست خشخاش ، بيخ هليمون ، گل خطمى ، كتيرا ، دانهى بزرك و شاهتره را به ميزان مساوى نرم بساييد ، بعد در شير گاو خمير كنيد و روى آتش ملايم به هم بزنيد و 8 ساعت به 8 ساعت ، روى دمل بگذاريد و آنقدر تكرار كنيد تا سر باز كند .
* اسيد بوريك را در آب جوش حل كرده و روى دمل را با آن كمپرس كنيد .
* بيخ هليمون را نرم بساييد و با شير مادرى كه نوزاد دختر دارد ، خمير كنيد و روى آن گذاريد ، سر باز مىكند .
* اسپرزه را با شير مادرى كه نوزاد دختر دارد يا شير گاو خمير كرده ، بعد در پارچه بپيچيد و روى آن بگذاريد ، سر باز مىكند .
* آرد گندم را با شير گاو خمير كنيد ، بعد دانههاى بزرك ساييده را با آنها مخلوط كرده و روى آتش گرم كنيد و تا گرم است روى دمل بگذاريد و ببنديد ، سر باز مىكند .
* كتيرا و نشاستهى ساييده را با شير گاو مخلوط و خمير كنيد و روى دمل اندازيد ، سر باز مىكند .
* ده گرم اكتيول ، 10 گرم اسيد بوريك و 10 گرم سفيدآب روح را باهم مخلوط كرده و روى آن بگذاريد .
* تمر هندى را روى آن ضماد كنيد .
* مخلوط فضلهى كبوتر ، عسل و كتان كوبيده را روى آن بگذاريد .
* كثافات زير دنبهى گوسفندان را نرم بساييد و با ماست گاو خمير كنيد و كمى حرارت دهيد و بعد روى سوزه بيندازيد ، فورا سر باز مىكند .
* اطراف سوزه را زالو بيندازيد تا خونهاى كثيف را بمكد .
* شلغم پخته را له كرده و روى آن ضماد كنيد ، باز مىشود .
* آرد برنج و پى را له كرده و روى آن ضماد كنيد ، باز مىشود .
* شنبليله را با انجير مخلوط كرده ، روى آن ضماد كنيد .
* مخلوط پنير ، عسل و نمك را روى آن گذاريد .
* ضماد اسفناج را روى آن گذاريد .
* مقدارى كشمش را بكوبيد و با زعفران و زردهى تخممرغ مخلوط كنيد ، بعد كمى مرزهى كوبيده را به آن اضافه كرده و ضماد كنيد .
* مقدارى نعناع تازه را بكوبيد و با آرد جو خمير كنيد و ضماد گذاريد .
* آرد گندم را با روغن كنجد يا روغن زيتون و ماست يا شير مخلوط كنيد و مرهم سازيد .
* سه گرم پى را آب كنيد بعد با دانههاى كوبيدهى تمر هندى مخلوط و تا گرم است بر آن ضماد كنيد .
* خمير ترش را با نمك مخلوط كرده و بر آن ضماد كنيد .
دائرة المعارف گياه درمانى ايران — صفحة 891
مساهمون: احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
ص٨٩١