تنفس ، هوا از مكانى با فشار بالا به مكانى با فشار پايين حركت مىكند . وقتى كه فشار در ريهها كمتر از فشار هواى بيرون باشد ، هوا وارد مسيرهاى هوايى مىشود و هنگامى كه فشار در ريهها افزايش مىيابد ، هوا به خارج جريان پيدا مىكند و عمل بازدم صورت مىپذيرد .
عمل دم : ديافراگم و ماهيچههاى داخلى بين دندهها منقبض مىشوند و در نتيجه ، قفسه سينه بزرگ و باعث كاهش فشار شده و هوا وارد ششها مىشود .
چگونه تنفس تنظيم مىشود ؟ حتى هنگامى كه ما خوابيدهايم ، نظام پايهاى تنفس ما به وسيلهى يك سرى سلولهاى عصبى در مغز كه مركز تنفسى ناميده مىشوند ، كنترل مىگردند . در آنجا پيغامها از طريق اعصاب براى ديافراگم و ماهيچهها ارسال شده و آنها را تحريك مىكند تا ما به تنفس ادامه دهيم .
وقتى كه مقدار دىاكسيد كربن خون نيز زياد شود ، همين عمل تكرار مىگردد . گيرندههاى داخل بعضى از سرخرگهاى بزرگ ، تغييرات را درك كرده و پيغام را به مغز ارسال مىكنند .
چگونه دىاكسيد كربن بر تنفس تأثير مىگذارد ؟
سلولهاى عصبى سرخرگها ، در مركز تنفس مغز به ميزان دىاكسيد كربن خون حساس مىباشند . يك افزايش كوچك در مقدار دىاكسيد كربن ، ميزان تنفس را تا رسيدن به حد طبيعى دىاكسيد كربن افزايش مىدهد .
تبادل گازها در بدن : تبادل دىاكسيد كربن و اكسيژن ، بهطور دائم در بدن صورت مىپذيرد ، در ريهها اكسيژن از ديوارهى نازك كيسههاى هوايى يا الوئول « 1 » عبور كرده و وارد رگهاى خونى باريك ( مويرگها ) شده و در آنجا به مولكول هموگلوبين در گلبولهاى قرمز خون متصل مىشود . بهطور همزمان ، دىاكسيد كربن از خون به داخل آلوئول آزاد شده و از طريق بينى يا دهان خارج مىشود ، خون ذخيره شده در سلولهاى بافتها ، اكسيژن خود را با دىاكسيد كربن تعويض مىكند .
عمل بازدم : بعد از تنفس ( دم ) ، ديافراگم و ماهيچههاى داخلى آزاد شده و قفسه سينه منقبض مىشود . فشار هوا در داخل ريهها افزايش يافته و هوا به خارج رانده مىشود .
پنومونى « 2 » : التهاب كيسههاى هوايى ريهها است كه معمولا به سبب عفونت به وجود مىآيند . اين بيمارى در كودكان ، نوزادان و افراد مسن شايعتر است و سيگار كشيدن ، مصرف الكل و سوءتغذيه عوامل خطرآفرين مىباشند . در ذات الريه ، بعضى از كيسههاى هوايى يا آلوئول در ريهها متورم شده و با گلبولهاى سفيد خون و ترشحات پر مىشوند . در نتيجه ، اكسيژن سختتر از ديوارههاى كيسههاى هوايى عبور كرده و به خون مىرسد . معمولا فقط يك قسمت از ريهها به اين بيمارى مبتلا مىشوند ، اما در حالتهاى شديد ذات الريه ، عفونت هر دو ريه را در بر مىگيرد و مىتواند كشنده باشد . دليل التهاب معمولا يك عفونت باكتريايى است اما ساير ارگانيسمها مانند ويروسها ، پروتوزوآ ( تك ياختهها ) و قارچها نيز مىتوانند باعث بيمارى شوند . بهطور غير رايجتر استنشاق مواد خاصى
هامش
( 1 ) .Alveoli( 2 ) .pnemonia