زكرياى رازى عقيده دارد كه امراض معدى در مزاج صفراوى بهترين درمان را از ايارج فقيرا به دست مىآورند ، در صورتى كه با جوشانده افسنطين توأم باشد . جالينوس عقيده دارد كه اگر مايل به داشتن معدهاى سالم از اخلاط هستيد ، از افسنطين 10 گرم ، گل سرخ 15 گرم ، هر دو را به مدت سه روز پس از مخلوط كردن و جوشاندن در صبح و عصر ميل نمايند .
در دردهاى معدى توأم با صدا كردن شكم ، دادن انيسون ، جوز هندى ، پوست نارنج ، دارچين و زنجبيل از هركدام 10 گرم به صورت پودر ساييده كه روى غذا پاشيده شود به كار برده مىشود .
ضعف معده يا سوءهاضمه
در اينجا چون غذا مدت بيشترى را در معده توقف مىنمايد ، لذا اسيد بيشترى ترشح شده و موجب ناراحتى و درد و گاهى باعث پيدايش زخم مىگردد . اگر منجر به تخمه « 1 » و يا هيضه گردد ، آروغهاى بدبو از علائم مهم اين بيمارى است . داروهايى كه در بالا ذكر شد همه براى اين حالت مؤثرند .
نسخه براى نفخ و صدا كردن شكم
زيره كرمانى 10 گرم
باديان 10 گرم
زنيان 10 گرم
تخم شويد 5 گرم
شاهتره 5 گرم
افسنطين 5 گرم
آويشن شيرازى 10 گرم
همه را مخلوط كرده نيمكوب نموده روزى 10 گرم از آن را جوشانده در دو ليوان آب ، صبح و عصر ميل نمايند .
كسانى كه مبتلا به سوء هضم و حالت تخمهگى باشند مىتوانند بر روى غذاهاى روزانه مقدارى سماق بپاشند . آب انار و جوشانده عناب ، زرشك و آلوچه خشكه مؤثر است .
نسخه ديگر
جوز هندى 5 گرم
بسباسه 5 گرم
هيل غرابى 5 گرم
زنيان 10 گرم
باديان 10 گرم
هامش
( 1 ) - سوء هضم ، سوء هاضمه ، هيضه