هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً لَكُمْ مِنْهُ شَرابٌ وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ
« 1 »
اوست خدايى كه آب باران را از آسمانها فرستاد كه از آن بياشاميد و درختان پرورش دهيد تا از ( ميوه و برگ ) آن استفاده كنيد .
زرشك « 2 » از خانواده بربريداسه
تركيب شيميايى : در پوست ساقه ، پوست ريشه ، چوب و برگ گل آن آلگالوئيدهاى بربرين ، اكسياكانتين و بربامين وجود دارد . در ميوهء زرشك مواد قندى ، اسيد ماليك ، اسيد تارتريك و كمى صمغ وجود دارد . در بررسىهاى علمى ديگرى اكسياكانتين ، بربامين ، اكسى بربامين ، ايزوتترااندرين « 3 » ، جاتورريزين « 4 » ، ماگنوفيلورين پيكرات و مقدار كمى از يك باز جديد مشاهده شده است . فرمول بعضى از تركيبات ديگر آن بدين قرار است پالمانتين
C 37 NO 6 H 40
و اكسياكانتين
C 37 40 HN 2 O 6
مىباشد و نيز فرمول ژات رورى زين
C 20 H 20 NO 4
است .
خواص درمانى : زرشك قابض ، مقوى كبد ، قلب ، صفراآور بوده و مسكن حرارت غريزى ، التهابات داخلى و بندآورندهء سيلان خون از بواسير و ساير اعضاء . برگ آن قابض و ضد خونريزى داخلى و بهترين دارو براى پايين آوردن فشارخون محسوب مىشود . در تصلّب شرايين ، سفتى خون و اضافى آن دارويى است مؤثر . جوشاندهء زرشك با سركه ضد انسداد مجارى كبدى است و بهترين دارو براى يرقان و ورمهاى كبد و كيسهى صفرا مىباشد . خوردن آن براى بيماران مبتلا به عوارض ريوى منع گرديده . مقدار مصرف از آب آن تا صد گرم در روز و از ميوهء آن تا 15 گرم به كار برده مىشود .
هامش
( 1 ) - آيه 9 سوره نحل
( 2 ) -BERBERIS VULGARIS( 3 ) -ISOTPETRANDRINE( 4 ) -JATORRHIZINE