در كتاب تحفة المؤمنين با عنوان رطبه ، خواص درمانبخش يونجه شرح داده شده و آن پزشك بزرگوار مىنويسد :
ملين و مبهى و مداومت خوردن آن با شكر مسمن بدن و مولد خون صالح و مولد منى و شير و مدر حيض است .
تخم يونجه ( دانهء آن ) داراى خواص بيشتر و مؤثرتر است ، او مىنويسد :
روغن تخم آن و روغنى كه از آب او در روغن زيتون ترتيب دهند جهت رعشه و لقوه شربا و ضمادا نافع است .
اينك به شرح مهمترين خواص طبى يونجه مىپردازيم :
1 - خواص رطبه ( يونجه )
1 . يونجه به علت وجود مواد مقوى از قبيل پروتئينهاى مختلف و ويتامينهاى گوناگون مخصوصا ويتامين
A
، آهن ، فسفر و مقدار نسبتا زياد كلسيم در تغذيه كودكان و رشد و نمو و استحكام استخوانبندى آنها و درمان راشيتيسم حائز كمال اهميت است .
2 . يونجه به علت وجود مقدار خيلى زياد ويتامين
C
كه در آن موجود است ، اختلالات بدنى ناشى از كمبود اين ويتامين را بهسرعت بر طرف مىكند .
ناگفته نماند كه متخصصان امر با آزمايشهاى دقيق معلوم كردهاند كه در بين مواد غذايى مختلف ، جعفرى بيش از همه داراى ويتامين
C
است و حتى ليموترش كه شهرت دارد و از حيث ويتامين
C
فوقالعاده غنى است ، در ليست مربوطه خيلى پايينتر از جعفرى قرار گرفته است ، آنگاه همان متخصصان در تجزيهء يونجه ثابت كردهاند كه مقدار ويتامين
C
آن دو برابر جعفرى و چهار برابر ليموترش است .
3 . مبهى بودن يونجه امروزه به اثبات رسيده است ، زيرا علاوه بر اينكه داراى پروتئينهاى مقوى و آهن و فسفر است كه همه آنها در تقويت باه از عوامل مؤثر بهشمار مىروند ، وجود ويتامين
E
در يونجه ، از همه بيشتر موضوع را تأييد مىكند ، زيرا ويتامين
E
كه آن را ويتامين ضد عقيم بودن مىنامند ، يكى از عناصر مخصوص براى توليد مثل است و در