است كه بر روى برگهاى آنها ديده مىشود و بر روى اين كركها كيسه كوچكى است كه پرده نازكى آن را پوشانده و در آن كيسه اسانسهاى معطر قرار گرفته است كه اگر دست به برگها برسد ، پرده پاره و اسانس پراكنده مىشود . بسيارى از گياهان اين تيره را براى استفاده از اسانسها به مقدار زياد مىكارند .
در اين تيره ، 4000 گونه گياه وجود دارد كه در 200 جنس جاى داده شدهاند . يكى از اين جنسها تيموس « 1 » است كه با ظاهرى بوتهمانند و ساقههاى متعدد داراى چندين گونه است . يكى از اين گونهها را به زبان لاتين تيموس ولگاريس « 2 » و به زبان فرانسوى تيموس ولگه « 3 » و به انگليسى تيم « 4 » يا وايد تيم « 5 » و ديگرى تيموس سركولوم « 6 » و به زبان فرانسوى سرپوله « 7 » و به انگليسى سرپولت « 8 » يا وايد تيم « 9 » نامند .
اين دو گونه كه از حيث مشخصات ظاهرى خيلى به يكديگر نزديك بوده و خواص درمانى كاملا مشابهى دارند ، در كوهستانهاى ايران بهوفور يافت مىشود و هر دو گونه را به فارسى « آويشن » ، به تركى « ككليك » و به عربى « صعتر » گويند . از شاخه گلدار و برگدار آويشن ، اسانسى مىگيرند كه داراى دو نوع فنل ايزومر يكديگر است ، يكى تيمول « 10 » و ديگرى كارواكرول « 11 » كه اين دومى همراه با سيمن « 12 » و لينالول « 13 » است . آويشن علاوه بر اسانس ، داراى پنتوزان ، تانن به مقدار 10 درصد و حتى بيشتر و يك مادهء تلخ ، رزين و يك ساپونين است . مقدار اسانس موجود در آويشن ، در فرانسه بين 6 - 4 در هزار گرم گياه است ولى در ايران بهطورىكه بخش شيمى انستيتو پاستور نشان داده است به 20 در هزار هم مىرسد ( آويشن كاشمر ) .
هامش
( 1 ) .Thymus( 2 ) .Thymus Vulgaris( 3 ) .Thymus vulgaire( 4 ) .Thyme( 5 ) .Wild thyme( 6 ) .Thymus serqullum( 7 ) .Serpolet( 8 ) .Serpollet( 9 ) .Wild thym( 10 ) .Thymol( 11 ) .Caruacrol( 12 ) .Cymene( 13 ) .Linalol