مجموع عوامل مزبور ، اثر درمانى مستفيد مىشود . بنابراين ، بايد كوشش كرد و داروهاى شقّ اخير را به پزشكان شناساند و بيماران را از منافع و فوايد آنها بهرهمند ساخت ( قسمتى از مقاله آقاى دكتر ابو تراب نفيسى ، استاد دانشكده پزشكى اصفهان ، دربارهء اصلاح وضع پزشكى و داروسازى در ايران ) .
در معالجهء انواع رماتيسمهاى مزمن ، نگارندهء اين سطور ، پس از بيست سال تحقيق ، تجربه و مقايسهء داروهاى گوناگون جديد و قديم با يكديگر ، بالاخره روىهمرفته تأثير حب زير را بهتر از ساير داروها يافتم و تجويز آن را به تمام پزشكان ايران توصيه مىكنم :
اشق ، مقل ازرق ، مرمكى ، سكبينج ، صبر زرد ، هليلهء سياه ، سورنجان مصرى ، از هركدام به مقدار مساوى ، حبهاى يك نخودى ساخته ، روزى 10 حب بهتدريج ميل كنند .
شرح جزئيات خواص هريك از اين داروها از حوصلهء اين مقاله بيرون است ولى مىتوان به تفصيل خواص هريك را بيان كرد . چنانكه قبلا فوايد و منافع اشق را ذكر كرديم و گفتيم كه يكى از موارد استعمال آن به عقيدهء اطباى قديم ايران ، معالجهء ورم مفاصل و عرق النسا بوده است و جمعى از پزشكان اروپا ، از جمله شنيدر نيز آن را در رماتيسم مزمن با موفقيت به كار مىبرده است و حتى سختى مفصل مچ يك نفر بيمار را كه بر اثر شكستگى استخوان پيدا شده بود با ضماد اشق ( گوم آمونياك ) بهبود بخشيده است . علت حسن تأثير اشق در اين مورد اين است كه ورم و التهاب مفصل را از بين مىبرد و به عبارت ديگر محلل اورام است . گفتيم كه هرگاه احتقان يا التهاب در بافتها و اعضاى بدن پيدا شود و اين امر به طول انجامد ، كمكم عضو مزبور سفت شده و نسج تصلبى در آن پيدا مىشود و اين پديده در رماتيسم مزمن يا ساير بيمارىهاى مزمن بروز مىكند .
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 183
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص١٨٣