فوت كردهاند . در كالبدشكافى معلوم شد كه غدد فوق كليوى آنها به واسطهء اينكه ( به علت ابتلا به بيمارىهاى ديگرى ) مدتى تحت درمان با كورتيزون قرار گرفته بودند ، كوچك شده و از كار افتاده است » و اين را بايد ننگ پزشكى قرن بيستم دانست كه بيماران از يك بيمارى ساده و خفيف و قابل درمان تلف شوند و نيز دكتر موزر « 1 » آمريكايى در جلسهء مباحثهء طبى و جراحى قشون آمريكا ، مورخ 17 مارس 1956 ، سخنرانى مفصلى راجع به زيان بعضى داروهاى جديد و از جمله كورتيزون و داروهاى مشابه آن ايراد كرده كه آقاى دكتر ابو تراب نفيسى با استفاده از آن سخنرانى و نيز با تهيهء مداركى از جديدترين مجلات طبى ، مقالهء مفصلى در مجلهء « پزشكى و جراحى ايران » ، شماره 6 ، آذر و دى 1336 ، نوشته كه فقط ده صفحه از آن دربارهء ضررهاى كورتيزون و اختلالات و عوارض ناشى از تجويز آن است .
ولى چون كورتيزون يك داروى بسيار گرانقيمت بوده و مؤسسات سازنده آن استفادههاى هنگفتى از شهرت و رواج آن برده و مىبرند ، لذا مؤسسات مزبور از مشاهده مقالات انتقادى ، سخت به جنبوجوش افتاده ، به چارهجويى برخاستند و چند تن از اطباى مشهور را نيز راضى كردند كه در مقالات يا سخنرانىهاى خود كورتيزون را در رديف داروهاى معجزهآساى نوين قلمداد كرده و ضررهاى آن را ناديده بگيرند و يا چندان به حساب نياورند . در يكى از اين سخنرانىها ، فيلمى هم نشان داده شده كه در آغاز آن ، چهارده نفر بيمار مبتلا به رماتيسم مزمن ، از ورم مفاصل رنج برده و قادر نبوده بدون تحمل درد و رنج قدمى بردارند ، در صحنههاى بعدى فيلم نشان داده مىشد كه چگونه همان بيماران بر اثر معالجه ، كارهاى مختلف را انجام مىدادند بدون اينكه كوچكترين نشانى از درد و رنج و ناراحتى در قيافهشان ظاهر باشد و نيز در اوراق تبليغاتى ، عكس دستهايى را چاپ كرده بودند كه بر اثر رماتيسم مزمن ،
هامش
( 1 ) .Moser