حكماى گذشته چكونه متحمل زحمات شدهاند تا بمقامات عاليه رسيدهاند در اين نامه درج و برخى از عمر گرانمايه بر آن خرج نمود و ملتزم شد كه در اين كتاب اسم كسانى را برشتهء تحرير آورد كه از حكماى مسلميناند و يا مستخدم دولت اسلام بودهاند و يا مخترع عملى شدهاند كه مسلمين از آن انتفاع برده و يا كشف عمدهء در مطالب طبيّه و امور طبيعيّه و فنون رياضيّه نمودهاند كه نام ايشان در بلاد اسلام بلند آواز كرديده و هم در ترجمهء اسمأ حكما ترتيب حروف تهجى را بر ترتيب زمان انها ترجيح داد تا تناول ان سهل و آسان باشد و پيش از شروع به مقصود تقديم مطالبى كه لازم است در ضمن سه مقدّمه بيان نمود و من اللّه التوفيق و هو خير رفيق
( مقدّمهء اولى ) در بيان فضل حكمت و ترجيح ان بر ساير علوم و آيات و اخبارى كه در اين باب وارد شده
* حكمت علم شريفى است كه شرعا و عرفا بر تمام علوم برترى دارد چنانچه فقهاى اماميّه در كتب خود تصريح بر اين مطلب فرموده و علم كلام را كه از شعب حكمت است بر تمام علوم حتى بعلم فقه مقدّم داشتهاند چه كه معرفت و توحيد خداوندى با اين علم مبرهن و صفات ثبوتيّه و سلبيّهء حضرت بارى در اين فن مدوّن است *
اسم حكيم اسم مقدسى است كه كردكار قديم در كتاب كريم خود در نود و هفت ( 97 ) موضع نام مبارك خود را بصفت حكيم موصوف فرموده و علاوه بر انها در مواضع متعدّده لفظ حكمت را بعلوّ مرتبت ستوده من جمله در سورهء بقره مىفرمايد
( اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ ما أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتابِ وَ الْحِكْمَةِ )
و هم در آن سوره فرمايد
( يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً )
و نيز در آن سوره است
( رَبَّنا وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِكَ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ )
ايضا فى هذه السوره
( قَتَلَ داوُدُ جالُوتَ وَ آتاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَ الْحِكْمَةَ )
و فى سورة آل عمران
( إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَ حِكْمَةٍ )
ايضا فى هذه السوره
( وَ يُعَلِّمُهُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ )
و نيز در همين سوره است
( إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ )