مشروبى غفلة بقولنج و تهوّع و قى مبتلا گرديد بايد در ان گمان مسموميّت برد اكرچه بعضى از امراض و كسالات مانند تخمه و وباء و اوجاع كبد و كليه و غيره ممكن است شبيه بعوارض سمّيّه باشد ليكن از تفحّصات و استعلامات طبيعت واقعى مرض را مىتوان تعيين نمود
در تقسيم سموم
پنج قسماند . - ( 1 ) محرّك يا اكّال ( مانند يد و كلر و اسيد سولفوريك و اسيد ازتيك و بعضى اسيدهاى ديكر و قليائيّات غليظه )
( 2 ) ضدّ تحريك ( مانند ارسنيك و فسفر و غيره )
( 3 ) مخمدات ( مانند سرب و بلادانه و بزر البنج و غيره )
( 4 ) مخدّرات ( مانند ترياك و تركيبات ان )
( 5 ) محرّكات اعصاب ( مانند كوچوله و استركنين و اسيد پروسيك )
فصل اوّل در سموم محرّكه
سموم مذكوره بر سه قسماند ( 1 ) معدنى و شيميائى ( 2 ) نباتى ( 3 ) حيوانى و اصول انها به ترتيب عبارتند از
( 1 ) معدنى و شيميائى . -
مانند يد و كلر و اسيدهاى سولفوريك ( جوهر كوكرد ) و ازتيك ( تيزاب ) و كلرايدريك ( جوهر نمك ) و اكساليك و سيتريك ( جوهر ليمو ) و تارتريك ( جوش ترش ) و استيك