شبانروزى يك تا شش مثقال از اين محلول را در شربت ريخته بخورند امانياك هم از داخل به ميزان پنج تا بيست قطره كمال فائده را دارد امّا علاج مطمئنترى كه براى مارگزيده مقرّر كرديده عبارتست از منع ورود سمّ بدوران دم و لهذا در فوق زخم يعنى در فاصلهء ميان زخم و قلب فورا بندى محكم بهبندند و ثانيهء بتعويق نيندازند كه سمّ مجذوب وارد دوران دم مىگردد و اكر نسيف در سر و بدن واقع باشد نه در دست و پا و ربط فوق جراحت ممكن نشود بايد با انگشت و بهتر از ان با دهان پياله يا استيكان يا فنجان و امثال اينها دور تا دور زخم را بقوّت بفشارند و بهتر از تمام اينها محجمه مىباشد كه علاوه بر فشار هواى درون آن را مىتوان خالى نمود و بنحو امتصاص زهر را بيرون كشيد و يا درون پياله كاغذى را مشتعل و به روى زخم كذارند چون هواى جوف پياله بوساطت شعله كمال تخلخل و نقصان را پيدا كرده همينكه به روى زخم گذارند شعله خاموش شده و قلّت هواى درون پياله به طرز امتصاص اثر كرده بكمال قوّت بدور زخم بچسبد و سمّ زخم را بمكد و منع انتشار سمّ را كند و اكرچه با دهان هم اين عمل را بنحو اكمل مىتوان نمود ولى بملاحظهء آنكه شايد جراحتى در لب و لثه باشد و اسباب مسموميّت كردد تكليف نمىنمائيم زخم را هم بوساطت چاقوئى صليبا * شكافته و نزف الدّم شديدى باعانت محجمه يا غيران
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 221
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص٢٢١