- كليات دانش پزشكى .
- بيماريهاى عام .
- بيماريهاى خاص .
- داروهاى مفرد .
- داروهاى تركيبى .
يكى از بخشهاى مهم اصول پزشكى كهن مسئله بهداشت يا به تعبير قدما « حفظ الصحّة بالأسباب الستّة » يعنى حفظ تندرستى بدن به كمك اسباب ششگانه است .
خوشبختانه ، درباره دانش حفظ الصحه ، كه بخش عمدهاى از كليات و مبانى طب سنتى را در برگرفته است ، رسالههاى كوچك و بزرگ فراوانى به زبان عربى و فارسى نگاشته شده و از ديرباز ، پزشكان بزرگى چون بقراط و جالينوس و رازى و ابو على سينا و . . . رسالههايى در اينباره تدوين كردهاند . « 1 »
دانشمندان ايرانى به بهداشت عمومى ، جهت پيشگيرى از ابتلا به بيماريهاى جسمى و روحى ، توجه خاص داشتهاند و برنامه مدونى براى آن تنظيم كردهاند . « 2 » با ورود اسلام به ايران و تأكيد دين اسلام بر بهداشت عمومى و حفظ صحت نيز ، اين مقوله رواج بيشترى پيدا كرده است . تأكيد اسلام بر حفظ سلامتى به حدى است كه پيامبر خدا ( ص ) مىفرمايند :
هامش
( 1 ) . براى كسب اطلاعات بيشتر درباره كتب مربوط به حفظ الصحّه به جلد پنجم فهرستواره كتابهاى فارسى مجلس ( صص 3412 - 3422 ) مراجعه كنيد . حدود هفتاد رساله كوتاه و بلند با نامهاى حفظ الصحّه ، حفظ البدن و حفظ صحّت در اين فهرست ثبت شده است .
( 2 ) . در طب سنتى ، برنامه مدوّنى جهت پيشگيرى از بيمارى وجود داشته و تمامى اطباى گذشته قسمتى از كتاب خود ( يا كتاب جداگانهاى ) را به اين موضوع اختصاص دادهاند . در متون نثر فارسى نيز به اين مهم پرداخته شده است ؛ چنانچه يوسفى سروده است :بشنو از يوسفى به سمع رضا * غرض از طب دو چيز آمده است
حفظ صحت يكى از آن باشد * ديگرى دفع علت مرضى