در حدود كاشان در سر مطالبهء سورسات با اهل ولايت نزاع كرده و غالب آمد ، اكثر دهات حوالى را غارت كرده و خرابى نمود كه آثار خرابى او در سن سن و قاسمآباد ظاهر است .
خرابى سوم كاشان و توابع در وقت جهانگيرى پادشاه شهيد آقا محمدخان بود كه در وقت كشورگشايى عزم تسخير فارس نموده ، در قم و كاشان نجف خان زند از جانب خوانين زنديه حكومت داشته ، درصدد ولايتدارى برآمده پادشاه شهيد اين دو شهر را قهرا قسرا مفتوح نموده ، نجف خان به اصفهان گريخت ، اهل كاشان را نويد به مدد لشكر فارس و اصفهان داده ، اهل كاشان فى الجمله خوددارى كردند . به حكم پادشاهى كلب على خان خلج اكثر دهات ييلاقى كاشان را قتل و غارت كرد .
در عهد سلطنت خاقان خلد آشيان فتحعلى شاه كه چهل سال اهالى ايران در مهد امن و امان آسوده بودند اهالى كاشان به قدر وسع و طاقت خود در آبادى كوشيدند . در مميزى مرحوم ميرزا آقا باباى مستوفى آشتيانى مميزى شده اين ماليات مقرره را بر آنها وارد آورد . تا آنكه اكثرى از طايفهء غفارى كه رئيس آنها مرحوم فرخ خان امين الدوله بود در سلك چاكران دربار معدلت مدار انتظام يافتند ، از تربيت امناء دولت و رأفت ملوكانه در حق آن جماعت كاشان و توابع رشك روضهء رضوان شد . اكثرى از ييلاقات و كوير را آباد ساختند و بعضى را تجار در صد آبادى برآمدند كه مزارع جديد النسق كاشان از آنهاست و به جهت ماليات جديد النسق از دربار معدلت مدار ميرزا هادى مستوفى مأمور به مميزى شده ، در بين عمل به موت فجأه در گذشت و اين عمل به همان ماليات قديم معمول و برقرار مانده . حالت مستغلات و تعداد نفوس و قراء گرمسير و ييلاقات و استعداد آنها در تحت دفعات قلمى خواهد شد تا واضح باشد
قم نامه ( مجموعه مقالات ومتون درباره قم ) ( فارسى ) — صفحة 252
مساهمون: سيد حسين مدرسى طباطبائى
ص٢٥٢