تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحه 403

بمعنى مسموع گرفته . درين صورت يلقون السمع بتقدير يلقون المسموع است و حاصل معنى چنين است كه : فرود آيند شياطين بر هر دروغ‌گوى گناه‌كار كه القا ميكنند آن شياطين آنچه را كه شنيده‌اند از ملائكه بسوى كاهنان وَ أَكْثَرُهُمْ كاذِبُونَ و بيشترين شياطين دروغ‌گويانند يعنى بيشتر سخنان ايشان دروغست زيرا كه بعضى اقوال ايشان موافق وحى بوده و اينمعنى قبل از بعثت حضرت رسالت‌پناه صلى اللَّه عليه و آله تحقق داشت زيرا كه بعد از بعثت آن حضرت شياطين ممنوع گشتند از استراق سمع پس اين زمان همه شياطين دروغ‌گويانند و همه سخنان ايشان دروغ است . وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ و شاعران مشرك كه هجو پيغمبر ميكردند پيروى ميكنند ايشان را گمراهان و زيان‌كاران و از حضرت صادقين عليه السّلام مرويست كه مراد از شاعر درين جا گويندهء شعر نيست بلكه مراد از شعرا جمعىاند كه خود را صاحب شعور ميدانند و فقه و علم را به خود نسبت ميدهند و حال آنكه نه فقيه باشند و نه عالم پس ايشان گمراه شوند و مردمان را گمراه گردانند . و در معانى الاخبار از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كند كه چون حماد بن عثمان از آن حضرت تفسير اين آيت را سؤال كرد حضرت فرمود كه « هل رأيت شاعرا يتبعه احد انما هم قوم تفقهوا لغير الدين فضلوا فاضلوا » يعنى آيا ديدى شاعرى را كه كسى تابع او شد بدرستى كه مراد از شعرا جمعىاند كه تفقه كرده‌اند براى غير دين حق و خود گمراه شده‌اند و مردم را گمراه گردانيده . على بن ابراهيم روايت كرده كه آيت « وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ » نازل شده در شأن آن جماعت كه تغيير دين خداى تعالى ميدهند و مخالفت ميكنند امر خداى تعالى را و بعد ازين آورده كه « هل رأيتم شاعرا قط يتبعه احد انما عنى بذلك الذين وضعوا دينهم بآرائهم فيتبعهم الناس على ذلك » . أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ آيا نمىبينى تو اينكه ايشان در هر فنى از فنون