تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحه 109

لَوْ أَرَدْنا أَنْ نَتَّخِذَ لَهْواً اگر اراده مىكرديم ما كه فرا گيريم چيزى را كه به آن بازى كنيم از زن و فرزند ، و بعضى گفته‌اند كه « لهو » بلغت يمن فرزند است ، و بعضى گفته‌اند كه زوجه است لَاتَّخَذْناهُ هر آينه فرا مىگرفتيم آن را مِنْ لَدُنَّا از نزد خود ، يعنى از آن چيزى كه لايق به حضرت ما مىبود از روحانيات و مجردات إِنْ كُنَّا فاعِلِينَ كلمهء « ان » بمعنى ماء نافيه است ، اى « ما كنا فاعلين » يعنى نبوديم ما كنندهء آن ، بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ بلكه شأن ما اين است كه بيفكنيم حق را و غالب گردانيم آن را عَلَى الْباطِلِ بر باطل فَيَدْمَغُهُ پس فروشكند و زايل كند حق باطل را ، اصل « دمغ » كسر دماغ است و حاصل كلام چنين است كه اگر باطل مجسم بودى حق آن چنان ، بر مغز سر آن خوردى كه آن را نابود گردانيدى فَإِذا هُوَ زاهِقٌ پس آن هنگام آن باطل مضمحل و نابود شد ، و هر گاه حق تعالى حق را بر باطل غالب گرداند و باطل را نابود سازد پس چه نوع خود مرتكب لهو و باطل گردد وَ لَكُمُ الْوَيْلُ و حال آنكه مر شما راست اى مشركين هلاك و عذاب شديد مِمَّا تَصِفُونَ از آنچه وصف مىكنيد شما خداى تعالى را بصفات نالايق كه از جملهء آن اتخاذ زن و فرزند است . وَ لَهُ و مر خداى تعالى راست ، يعنى خداى تعالى خالق و مالك است مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ هر كه در آسمانها و زمين است وَ مَنْ عِنْدَهُ و هر كه نزد درگاه الوهيت انداز ملائكهء مقربين . هر چند « و من عنده » داخل در « من فى السماوات » است اما به جهت تعظيم افراد آن بذكر كرده لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ كبر و سركشى نميكنند از