پرش به محتوای اصلی

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحه 108

پدیدآورندگان:

ص۱۰۸

لا تَرْكُضُوا مگر يزيد وَ ارْجِعُوا و رجوع كنيد و برگرديد إِلى ما أُتْرِفْتُمْ فِيهِ بسوى آن چيزى كه بشادى افكنده شده‌ايد شما بسبب آن ، و مراد از آن نعمتهاى دنيوى است كه خداى تعالى بايشان داده بود ، بنا بر اين كلمهء « فى » در « فيه » براى سببيت است وَ مَساكِنِكُمْ عطف است بر ما أُتْرِفْتُمْ اى « و ارجعوا الى مساكنكم » يعنى برگرديد بسوى منزلهاى خود لَعَلَّكُمْ تُسْئَلُونَ تا آنكه شما پرسيده شويد از آن نعمتها ، بروايت على بن ابراهيم آيهء وَ كَمْ قَصَمْنا مِنْ قَرْيَةٍ تا آخر در شأن بنى اميه نازل شده و مراد از احساس بنى اميه عذاب را ، احساس ايشان است ظهور قائم آل محمد را كه آن باعث عذاب و نكال ايشان مىگردد ، و مراد از لَعَلَّكُمْ تُسْئَلُونَ اين است كه چون قائم آل محمد ظهور كند بنو اميه از قهر و سطوت آن حضرت به طرف روم گريزند و به حكم آن حضرت آنها را از طرف روم برگردانند و سؤال كنند از ايشان گنجهايى را كه در زمان خود مخفى كرده بودند ، پس ايشان قالُوا گفتند يعنى گويند يا وَيْلَنا اى واى بر ما إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ بدرستى كه بوديم ما ستمكار بر نفس خود ، على بن ابراهيم بعد از ذكر تفسير مذكور گفته : « و هذا كله مما لفظه ماض و معناه مستقبل و هو مما تأويله بعد تنزيله » فَما زالَتْ پس هميشه باشد تِلْكَ اين كلمهء « يا ويلنا » دَعْواهُمْ سخن ايشان حَتَّى جَعَلْناهُمْ تا وقتى كه گردانيديم ايشان را در تحت ظلال سيوف حَصِيداً مانند گياه درويده و از بيخ بركنده خامِدِينَ در حالتى كه اموات و افسردگان بودند ، بنا بر اين « حصيدا » مفعول دوم « جعلناهم » است و « خامدين » حال از ضمير « هم » كه مفعول اول آنست . و محتمل است كه « حصيدا خامدين » هر دو مفعول دوم « جعلناهم » باشند از قبيل « جعلته حلوا حامضا »

[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيات 16 تا 20 ]

وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما لاعِبِينَ ( 16 ) لَوْ أَرَدْنا أَنْ نَتَّخِذَ لَهْواً لاتَّخَذْناهُ مِنْ لَدُنَّا إِنْ كُنَّا فاعِلِينَ ( 17 ) بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذا هُوَ زاهِقٌ وَ لَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُونَ ( 18 ) وَ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَنْ عِنْدَهُ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ لا يَسْتَحْسِرُونَ ( 19 ) يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لا يَفْتُرُونَ ( 20 )