ايشان مصداق سجده براى رب العالمين است چنانچه عنقريب خواهى شنيد
وَ ادْعُوهُ
و بخوانيد خداى را يعنى عبادت كنيد او را
مُخْلِصِينَ
در حالتى كه خالص گردانيده باشند
لَهُ الدِّينَ
از براى او طاعت را يعنى بعد از توجّه بأئمّهء دين و اقرار بولايت ايشان ، باخلاص عبادت پروردگار خود بكنيد تا آنكه مستوجب ثواب عظيم و اجر جسيم گرديد كه بدون توجّه بأئمّهء هدى عليهم السلام عبادت شما هباء منثور است . و چون حكم باخلاص در عبادت الهى كرد ميفرمايد كه : اثر آن در آن ظاهر مىشود زيرا
كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ
هم چنان چه آفريد شما را خداى تعالى مطابق سبق علم كامل خود در ابتداء مؤمن و شقىّ ، چه حق تعالى ميدانست كه كدام شخص به اختيار خود مؤمن مىشود و كدام كس به اختيار خود كافر ميگردد كه
« الشقىّ من شقى فى بطن امّه و السعيد من سعد فى بطن امّه »
همچنين باز خواهيد گشت بوى در آخرت بايمان و شقاوت ، جزاء اوّلين بهشت و سزاء آخرين اسفل السافلين است ، مضمون اين تفسير مروى از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام است چنانچه على بن ابراهيم تصريح كرده و در تفاسير عامّه نيز به اين مضمون مذكور است قال البيضاوى : « قيل كما بدأكم مؤمنا و كافرا يعيدكم » .
فَرِيقاً هَدى
تقديره هدى فريقا ، كه فريقا مفعول هدى باشد يعنى راه نمود گروهى را و توفيق ايمان داد
وَ فَرِيقاً
و گروهى را
حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلالَةُ
سزاوار شد بر ايشان گمراهى به جهت عناد و عدم قبول هدايت و « فريقا » منصوبست بفعلى كه ما بعد آن مفسر آنست ، اى و خذل فريقا . و بروايت على بن ابراهيم مراد از «
حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلالَةُ
» وجوب عذابست بر ايشان بنا برين مراد از « هدى » نمودن راه جنت است يعنى جمعى را كه اهل ايمانند راه بهشت مينمايد و گروهى ديگر كه اهل شقاوت و كفرند واجب است برايشان عذاب و دخول در جهنم
إِنَّهُمُ
بدرستى كه اين اشقيا
اتَّخَذُوا الشَّياطِينَ أَوْلِياءَ
فرا گرفتند شياطين را دوستان خود
مِنْ دُونِ اللَّهِ
بجز از خداى و بگفتهء دوستان خود عمل كرده قبول هدايت نكردند
وَ يَحْسَبُونَ
و گمان كردند كه
أَنَّهُمْ