سورة مريم
مكيّة و هى ثمان و تسعون آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
[ سوره مريم ( 19 ) : آيات 1 تا 6 ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
كهيعص ( 1 ) ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا ( 2 ) إِذْ نادى رَبَّهُ نِداءً خَفِيًّا ( 3 ) قالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّي وَ اشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْباً وَ لَمْ أَكُنْ بِدُعائِكَ رَبِّ شَقِيًّا ( 4 )
وَ إِنِّي خِفْتُ الْمَوالِيَ مِنْ وَرائِي وَ كانَتِ امْرَأَتِي عاقِراً فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا ( 5 ) يَرِثُنِي وَ يَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ وَ اجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا ( 6 )
اين سوره مكّى است و نود و هشت آيت است « 1 » .
ابو امامه از أبىّ بن كعب روايت كرد كه رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : هر كه او سورهء مريم بخواند خداى تعالى بعدد هر كه زكريّا را براست داشت و هر كه او را بدروغ داشت و يحيى و عيسى و مريم و موسى و هارون و ابراهيم و اسحاق و يعقوب و اسماعيل را ده حسنه بنويسد و بعدد هر كس كه خداى را فرزند گفت و نگفت ده حسنه نويسد او را .
عبد اللّه عبّاس گفت :
[ كهيعص ]
نامى است از نامهاى خداى تعالى كلبى گفت :
ثنائيست كه خداى تعالى خود را گفت .
سعيد جبير از عبد اللّه عبّاس روايت كرد كه : اين حروفى است مشتقّ از نامهاى خداى تعالى ؛ كاف از كريم و كافى و كبير ، و ها از هادى ، و يا از رحيم ، و عين از عليم و عظيم ، و صاد از صادق « 2 » . كلبى گفت : اشارت در كاف آنست كه او بسنده « 3 » و كفايت كنندهء خلقانست ، و در هاء راه نمايندهء بندگانست ، و در ياء بخشنده و بخشاينده و مهربانست ، و در عين
هامش
( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « و نهصد و شصت و دو كلمت است ، و سه هزار و هشتصد و دو حرف است » .
( 2 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « كلبى گفت : معنى اشارت در كاف آنست كه ؛ كاف لخلقه ، و در هاء ؛ هاد لعباده ، و در ياء ؛ يد اللّه فوق أيديهم ، و در عين ؛ عالم بتدبيره ، و در صاد ؛ صادق فى وعده » .
( 3 ) - در بعضى نسخ : « بسند » ؛ و هر دو بيك معنى است ؛ در برهان قاطع گفته :
« بسنده بر وزن رونده بمعنى بسند است كه سزاوار و كافى و تمام باشد » .