در آنها مراعات نشده است . همين عدم رعايت ، باعث شده است تا عامّهء كتابخوان و بسيارى از اهل ادب رسم الخطّ ديروز را با امروز يكى تصوّر كنند و يقين پيدا كنند كه قدما هم رسم الخطّشان مثل رسم الخطّ امروز ما بوده است . متون باز مانده از گذشته ، جزء آثار باستانى مردم ايران است و مردم ايران حق دارند بدانند كه واقعا صورت اصلى شعر فردوسى يا عطّار چگونه بوده و به چه صورتى نوشته مىشده . از ميان متون مصحّحى كه رسم الخطشان نسبتا يا عينا رعايت شده ، اسامى زير قابل ذكرند :
الف : مقدّمهء شاهنامهء ابو منصورى ، به تصحيح علّامه محمّد قزوينى .
ب : هداية المتعلّمين ابو بكر بخارى ، به تصحيح جلال متينى .
ج : كشف المحجوب ابو يعقوب سجستانى ، به تصحيح هانرى كربن .
د : حدود العالم ، من المشرق الى المغرب ، به تصحيح منوچهر ستوده .
ه : تذكرة الأولياء عطّار نيشابورى ، به تصحيح نيكلسون ، با مقدّمهء علّامه قزوينى .
و : فرائد السّلوك ، به تصحيح دكتر نوراني وصال و دكتر غلام رضا افراسيابى .
ز : سوانح احمد غزّالى ، به تصحيح هلموت ريتر .
ح : حدائق السّحر في دقايق الشّعر ، تأليف رشيد وطواط ، به تصحيح عبّاس اقبال .
ط : الهىنامهء عطّار ، به تصحيح هلموت ريتر .
ى : درّة التّاج لغرّة الدّباج ، نوشتهء قطب الدّين مسعود شيرازى ، به تصحيح سيّد محمّد مشكوة .
يا : المعجم في معايير اشعار العجم ، نوشتهء شمس قيس رازى ، با تصحيح مجدّد مدرّس رضوى .
يب : سيرت شيخ كبير ابو عبد اللّه بن خفيف شيرازى ، ترجمهء ركن الدّين يحيى بن جنيد شيرازى ، به تصحيح : شيمل - طارى . 141 بديهي است كه خواننده بايد در مطالعهء چنين متونى كه با حفظ نسبى اصول رسم الخطّ قديم طبع مىشوند ، متوجّه برخى دقائق و نكات باشد و به عنوان نمونه ، « ء » را كه گاه نمايندهء « ى » و در حقيقت كوچكشدهء آن است ، در اين موارد ، با همزه اشتباه نكند .
دستنوشت دقائق التّأويل ، چونان بسيارى دستنوشتهاى ديگر فارسى ، چه در عبارات تازى و چه در عبارات فارسىاش ، خالي از شكل و اعراب و حركتگذارى نيست . ما - با رويكردى كه به ارزش اين حركتگذاريها در شناخت قرائت مصنّف از متن و واژه شناسى و گونه شناسى متن ، داشتهايم - ، كوشيدهايم همهء حركات موجود در دستنوشت را در
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — صفحة پيشگفتار 61
مساهمون: جويا جهانبخش
صپيشگفتار ٦١