وَ أَرْجُلِهِنَّ وَ لا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ فَبايِعْهُنَّ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ .
اى پيغامبر چون زنان مؤمن به تو آيند كه بيعت كنند بر اينكه به خدا چيزى شريك نياورند ( انباز نسازند ) و دزدى نكنند و زنا نكنند و كودكان خود را نكشند ! و فرزندى از شوهر پيشين يا پسين از حرام نيارند ( كه به دروغ به كسى بگويند اين بچه از تو است و نسبت آن را به او دهند و در دست و پاى او افكنند ) ! و در تو براى سخنان نيكو عصيان نورزند ، ( با اين شرطها ) با آنان بيعت كن و براى آنها از خدا آمرزش خواه ، كه خداوند آمرزنده و مهربان است .
13 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَما يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحابِ الْقُبُورِ .
اى گروندگان ، كسانى كه خداوند به آنها خشم كرده به دوستى مگيريد آنان از آخرت نااميد شده ، همچنانكه كافران از ديدار مردگان در گورها نوميد شدند !
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 60 آيه 0
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ .
سه چيز است كه سعادت بنده در آنست و روى بندگى به آن روشن است :
نخست اشتغال زبان به ذكر حق ، ديگرى استغراق دل به مهر حق ، سوّم امتلاء سرّ از نظر حق ، خوشا كسى كه خداوند به سرّ او نظر كند تا دل وى به مهر بيارايد و زبان وى به ذكر دارد .
بدانكه : هيچ ذكرى عزيزتر از نام خدا نيست و هيچ نام و ذكرى عزيزتر از آيت تسميت ( بسم الله الرحمن الرحيم ) نيست كه مصطفى فرمود هر كار بزرگ و باخطير كه در آغاز آن بسم الله نبود آن كار ناقص باشد و از آن مقصود بر نيايد ! بىتوقيع بسم الله هيچ كار روان نگردد ، بىگفتن بسم الله نمازت درست نه و رازت به كار نيست ! و شرف سورههاى قرآن براى خواننده از وجود بسم الله است .
پير طريقت گفت : اگر همه ملك موجود بنام تو باز كنند بنگر تا بىتوقع بسم الله بدان ننگرى ! كه آن را به قدر پر پشهاى قدر و قيمت نيست و شرفى از آن بالاتر نباشد كه بسم الله داغى و نشانى از آن خويش بر ميان جانت نهد ، زيرا هر جانى عاشقتر باشد آن را اسيرتر گيرند ، و هر دلى سوختهتر بود رختش زود به غارت برند !
گفتم كه چو زيرم و به دست تو اسير * بنواز مرا ، مزن تو اى بدر منير
گفتا كه : ز زخم من تو آزار مگير * در زخمه بود همه نوازيدنِ زير
سوره 60 آيه 1
1 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ .
آيه . اى شما كه ايمان آورديد ، و پيغامرسان را راست دانستيد و پيغام مرا به جان و دل پذيرفتيد ، دشمن من و دشمن خود را به دوستى مگيريد ، هيچ دشمن شما بدتر از نفس امّاره نيست ! زينهار از او ايمن نباشيد و پيوسته از او بر حذر باشيد كه مصطفى فرمود :
دشمنترين دشمن تو ، نفس تو است كه ميان دو پهلوى تو است ! زيرا او همه آن خواهد كه زيان تو در آن است ، هركس نفس خويش را خودكامه دارد ، خويشتن را تخم حسرت مىكارد !
خداوند به داود فرمود : نفس خويش را دشمن دار و دشمنى او را در ميان بند و او را دربند قهر و زندان مخالفت بدار كه در كشور ما را جز او منازع و دشمن نيست ! چه كه اين نفس خاكى و سفلى و ظلمانى دشمنى غدّار و مكّار است و مايه و ريشه وى از تنافس و خودنمائى است و منافست مقدّمهء حسد و حقد و بغض و عداوت است .