من دير شده بود كه بشما داده بود ؟ آنگاه تخته لوحها بيفكند و موى ريش و سر برادر گرفت و كشيد ! هارون گفت : اى پسر مادر من ، قوم مرا بيچاره و اندك ديدند و بيچاره گرفتند و نزديك بود مرا بكشند ( اگر من سخن افزودمى ) پس مرا دشمن شاد مكن و مرا در شمار گناهكاران منه و با آنها يكسان مگردان !
151 -
قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي وَ أَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ .
موسى گفت :
خدايا ، مرا و برادرم را بيامرز و ما را در بخشايش درآر و تو مهربانتر مهربانى !
152 -
إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ ذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ .
كسانى كه گوساله را خدا گرفتند به ايشان خشمى از خداوند و خوارى در اين جهان ، خواهد رسيد ، بدينگونه دروغ زنان دين رسول خدا را كيفر مىدهيم ! !
153 -
وَ الَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئاتِ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِها وَ آمَنُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِيمٌ .
كسانى كه كارهاى بد كردند سپس توبه كردند و ايمان آوردند ، خداى تو از پس آن گناهان آنها را بخشاينده و آمرزنده است .
154 -
وَ لَمَّا سَكَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ أَخَذَ الْأَلْواحَ وَ فِي نُسْخَتِها هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ .
و چون خشم موسى خاموش شد تختهها برگرفت و در نسخهء آن رهنمونى و بخشايش براى كسانى بود كه از خداوند خويش مىترسند .
( تفسير ادبى و عرفانى )
145 -
وَ كَتَبْنا لَهُ فِي الْأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ .
آيه . در آثار آوردهاند كه خداوند موعظتها در الواح نبشت و به موسى داد از جمله آنها اين پند و اندرز بود كه : اى موسى اگر خواهى كه بدرگاه ما تو را آبروئى بود و به تقرّب ما مخصوص باشى ، يتيمان را نيكو نگهدار ، و درويشان را خوار مكن ، اى موسى من يتيمان را نوازندهام و نيكخواه ، و بر درويشان مهربان و بخشاينده ، پس تو بنواز آن كس را كه من نوازم ، بخوان مران آن كس را كه من خوانم . اى موسى خواهى كه دعاى تو را اجابت كنم خوى نيكو داشته باش و دانشآموز ، و ديگران را دانش درآموز ، كه من دانشمندان را گرامى دارم ، كه ايشان را دانش دادم و خاك بر ايشان خوش كنم و گور بر ايشان نورانى و روشن گردانم و فردا آنان را در زمرهء پيغمبران حشر كنم ، اى موسى امروز بنام ما قناعت كن و در نبشتهء ما نظر كن تا تو را تسلّى بود .
. . . فَخُذْها بِقُوَّةٍ .
آيه . اشارتى عزيز است كه گرفتن به قوت و به غايت ، دليل قربت است ولى اين گرفتن با گرفتن مردم از موسى فرق دارد .
وَ أْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِها .
آيه . فرق است ميان اين گرفتن و آن گرفتن ! آن گرفتن از حقّ است و اين گرفتن در خلق ، گرفتن موسى از مولى است و گرفتن قوم از موسى است ! آن گرفتن از روى تحقيق قربت و تأكيد وصلت است و اين گرفتن از روى قبول خدمت و التزام طاعت است !
. . . سَأُرِيكُمْ دارَ الْفاسِقِينَ .
اين دار به زبان اهل معرفت ، اشارت است به نفس امّاره و دل خراب ، نفس امّاره منبع شهوت است و دل خراب معدن غفلت ! چنان كه در منزل خراب كس ننشيند و آرام نگيرد ، در دل خراب هم طاعت منزل نكند و در آن خير نبيند و از وى عبادت نيايد !
146 -
سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ .
آيه . تكبّر بر دو قسم است : يكى به حق و يكى بىحق ،