گويند اسلام حق است و استسلام حقيقت ، اسلام شريعت است و استسلام طريقت ، منزلگاه اسلام سينه است و جايگاه استسلام دل ، اسلام چون تن است و استسلام چون روح ، تن بىروح مردار است ، و روح بىتن نه به كار است ! اسلام از شرك برستن و به ايمان پيوستن كمترين درجه است و استسلام از خود برستن و در حق پيوستن بالاترين درجه است .
89 -
إِلَّا الَّذِينَ تابُوا .
آيه . هركس از شرك برست و در اسلام پيوست از جملهء تائبان است ، هركه از خود برست و به حق پيوست از جملهء صالحان است و خداوند بر هر دو مهربان و آمرزندهء آنان است .
90 -
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ .
آيه . به اتفاق علماء اسلام ، كفر مرتدّ بدتر است از كفر اصلى و كيفر او سختتر ، نهبينى كه از كافر اصلى جزيت پذيرند و بر كفر خويش بگذارند و مرتدّ را بر كفر خود نگذارند و جزيت هم نپذيرند ، همچنين فترت اهل ارادت سختتر است از گناه اهل عادت ! و كيفر بازگشته از راه حق در نهايت ، تمامتر است از كيفر بازماندگان در بدايت !
[ آيات 95 - 92 ]
( تفسير لفظى )
جزو چهارم : 92 -
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ .
هرگز نخواهيد به نيكى رسيد جز آنكه نفقه دهيد و صدقه كنيد از آنچه دوست مىداريد و هرچه را در راه خدا انفاق كنيد خداوند دانا به آن است .
93 -
كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْراةِ فَاتْلُوها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
همه خوردنيها براى فرزندان يعقوب حلال بود جز آنچه كه اسرائيل پيش از نزول تورات به خود حرام كرد ، بگو به جهودان تورات را بياوريد تا ببينم اگر راست مىگوئيد !
94 -
فَمَنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ .
پس هركس پس ازين بر خدا دروغ سازد از ستمكاران بشمار مىآيد .
95 -
قُلْ صَدَقَ اللَّهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ .
بگو كه خداوند راست گفت هرچه گفت ، پس پيروى كنيد از دين ابراهيم ، دين پاك و يكتاگوى و يگانهپرست كه هرگز او از ستمكاران نيست .
( تفسير ادبى و عرفانى )
92 -
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ .
آيه . هركس در دنيا دوست داشتهء خود را انفاق كند مطلوب خود را از خدا خواهد يافت و هركس دوست داشتهء دنيا و آخرت خود را انفاق كرد خدا را يافته است و چقدر ميان اين دو انفاق تفاوت است ! آنكه در دنيا مال باخت به نيكى خداوند رسيد ، و آنكه ثواب عقبى باخت به وصال خدا رسيد ، هركس امروز با جاه و مال ماند ، فردا از ناز و نعمت درماند ، و هركه فردا با ناز و نعمت ماند ، از راز ولىنعمت بازماند .
بهرچ از راه بازمانى چه كفر آن حرف و چه ايمان * بهرچ از دوست وامانى چه زشت آن نقش و چه زيبا
گفتهاند : انفاق سه قسم است : اول سخاوت دوم جود سوم ايثار ، صاحب سخاء بعضى دهد بعضى ندهد ، صاحب