شياف صابون / شافه صابون
شياف صابون : كه شكم را اسهال كند و قبض طبيعت اطفال و بزرگان را زايل سازد در ساعت .
صنعت آن : صابون تازهء آب نديده را بتراشند و به روغن گل ، چرب ساخته بردارند و اگر بتراشند به كارد و به آب طبيخ تربد بسرشند و شياف سازند ، قوىتر باشد . « 1 »
شيافات لينه غير حادّه
منظور از شيافات لينه غير حاده ، شيافهايى است كه در آن مواد حاد به كار نرفته باشد مانند شياف فلوس .
شياف فلوس خيارشنبر : قولنج بگشايد و طبع را نرم دارد .
صنعت آن : بنفشه دو درم ؛ خطمى سه درم ؛ سنا پنج درم ؛ نمك هندى يك درم ؛ عسل ، خيارشنبر ، شكر سرخ ، از هر يك ، دو درم ؛ على الرسم شياف سازند . « 2 »
شيافات ملينه / شيافات لينه
شياف لينه : اين شياف را چون استعمال كنند طبيعت را نرم كند .
صنعت آن : گل خطمى سفيد ، بورهء ارمنى ، از هر يك ، يك درم ؛ كوفته ، بيخته ، شكر سرخ تازه بر آتش نرم كرده ادويه را به آن بسرشند و شافه سازند .
و در بيمارىهاى گرم و تبها استعمال نمايند و اگر خواهند كه از اين قوىتر باشد قدرى شحم حنظل اضافه كنند تا اسهال بيشتر نمايد و اگر خواهند كه نرمتر و ملينتر بود نمك و خطمى به آب بسرشند و شياف ها ساخته خشك كرده استعمال نمايند . « 3 »
هامش
( 1 ) . همان ، ص 185 .
( 2 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 251 .
( 3 ) . همان ، ص 252 .