خواص : مسكّن حرارت است و بىگوشت آن نافع است از براى اسهال صفراوى و دموى و تشنگى مفرط . « 1 »
شموم / شمومات / شمام
شمام : دوايى كه ببويند ، چه تر باشد و چه خشك ، به جهت امراض دماغى مؤثر و مصلح فساد عفونت فاسد و مقوى آن است بىمضرتى و شرط آن است كه ادويهء كوفته و بيخته را چون غبار ، داخل گلاب يا سركه يا چيز ديگر يا همچنان خشك در پيش بينى دارند و بوى آن را به بالا كشند تا خوب به دماغ برسد و چنان كنند كه رايحهء آن به حلق رسد يعنى استشمام رايحه اول بايد از راه دهان بيرون رود و باز استشمام نمايند متوالى و پىدرپى تا دو ساعت و بيشتر و هرچه بيشتر باشد بهتر است .
و مكرر مشاهده شده كه مريض مدت ها در رنج بيمارى و تب و گرسنگى و عطش مبتلا بوده و به هيچ دوايى علاج نيافته و در يك ساعت و كمتر از آن به شموم و عطوس صحت يافته و اين علاجى است بزرگ از خواص و نفع بليغ آن غافل نبايد شد و هميشه در هر مرضى منظور نظر دارند و چون ضرور شد تأمل نكنند ؛ زيرا كه حفظ دماغ بر هر كس واجب است ، چه در صحت و چه در مرض . و اگر در حال صحت هم شموم را استعمال كنند باعث قوت دماغ و مانع مواد فاسده است در چشم و گوش و سر بل منع مىكند بخارات متصاعده را از دماغ و نمىگذارد كه مواد رطوبى در دماغ جمع شود و باعث صرع و سكات و فالج و اختلاج و باقى امراض دماغى گردد و بليات بسيار . « 2 »
شورباى برنج / قيمه شوربا
شورباى برنج : غذايى موافق است از براى صداع به مشاركت كليه و مثانه هرگاه علامات حرارت ظاهر باشد .
هامش
( 1 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 1 ، ص 196 .
( 2 ) . محمد صالح هروى ؛ قرابادين صالحى ( تحفة الصالحين ) ، ص 172 .