مقاله سوم در بيان امراض و علاج آن
و اين مقاله مشتمل است بر چند باب و هر باب متضمّن است بر چند فصل
باب اوّل در امراض رأس ؛ يعنى بيماريهاى سر
فصل اوّل : در صُداع ؛
يعنى درد سر . و وى اگر از خون باشد ، فصد قيفال كنند يا پس سر حجامت نمايند و شربت ليمو نوشانند . و بعد برآوردن خون ، اگر طبع قبض باشد به نقوع حامض يا به مليّن مبارك ، طبع بگشايند و معدّلات خون به كار برند . و اگر از صفرا باشد ، معدّلات صفرا دهند و منضجات وى داده به مسهلات وى تنقيه كنند و صندل سفيد به آب گشنيزتر ، طلاء سازند و اگر از بلغم باشد ، تعديل وى نمايند و باديان به قدر حاجت جوشانند و شهد آميخته ، بدهند و روغن قُسط بر سر مالند و بعد نضج ، مسهل بلغم خورانند و بيخ بيدانجير و زنجبيل طلاء كردن به آب ساييده ، سودمند است . و اگر از سودا باشد به تعديل و انضاج و اسهال