هم نداريم چه رسد به آتش دوزخ . اين سخن را چند بار تكرار كرد تا خوردن تريد ممكن شد ، و حضرت عليه السّلام دست خود را در آن برد و ما هم دست خود را در آن برديم و آن حضرت خورد و ما هم با او خورديم . سپس سفره را جمع كردند و حضرت عليه السّلام فرمود : اى غلام ! براى ما چيزى بياور . طبقى خرما آورده شد و هنگامى كه من دست به داخل آن بردم دريافتم كه خرماست . عرض كردم : اصلحك اللَّه ، اينك فصل انگور و ميوه است ، امام عليه السّلام فرمود : آرى ، اين خرماست ! سپس فرمود : اى غلام ! اين را ببر و چيزى ديگر بياور . او دوباره خرما آورد و من عرض كردم : اين هم خرماست ؟ حضرت عليه السّلام فرمود :
همين خوب است .
توصيف سلوك پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و على عليه السّلام در برابر خدا و خلق
[ 175 ] معاوية بن وهب به نقل از امام صادق عليه السّلام مىگويد كه فرمود : از روزى كه خداوند پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را به پيامبرى برانگيخت تا هنگامى كه جان او را ستاند براى فروتنى در برابر خدا هرگز تكيه زده چيزى نخورد ، و هرگز در مجلسى همنشين او دو زانوى حضرت عليه السّلام را نديد ، و هرگز با كسى دست نداد كه دست خود را از دست او كشد مگر اينكه آن فرد خود مبادرت به دست كشيدن نمايد ، و هرگز بدى را با بدى جبران نكرد ، چه ، خداوند مىفرمايد :
ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ
. . . « 1 » ، و او نيز چنين مىكرد ، و هرگز سائلى را رد نكرد ، اگر چيزى داشت مىبخشيد و گر نه مىفرمود : خدا به تو بدهد ، و هرگز به حساب خدا نبخشيد و تعهّد نكرد مگر آنكه خداوند آن را پذيرفت و تأييد كرد ، و اگر بهشت را هم به كسى مىبخشيد خداوند آن را مىپذيرفت و تأييد مىكرد . امام صادق عليه السّلام در ادامه فرمود : پس از او برادرش على - سوگند به آنكه جان او را ستاند - تا هنگام خروج از دنيا هرگز حرام نخورد ، و به خدا سوگند اگر دو مسأله براى او پيش مىآمد كه هر دو طاعت از خداوند عزّ و جلّ بود ، او بدان يك روى مىآورد كه براى بدنش
هامش
( 1 ) « سخن بد آنان را به هر چه نيكوتر است پاسخ گوى » ( سورهء مؤمنون / آيهء 96 ) .