[ 849 ]
دوايى كه جهت رفع زردى بشره و يرقان ، مجرب است :
پرسياوشان ، شيح ارمنى ، مرزنجوش ، جعده ، بابونه ، اقحوان ، شبت و ترشى ترنج ، بالسوية جوشانيده ، با آب آن روى را مكرر بشويند .
[ 850 ]
صفت دوايى كه بشره را زرد و شبيه مريض كند :
زيرهء كرمانى ، چهار ؛ زردچوبه و آرد گندم ، پنج ، كه از تافته بيرون كرده باشند با آب عصفر ضماد نمايند و با آب طبيخ انجير بشويند .
[ 851 ]
دوايى كه جلد را به غايت سياه كند
و به دشوارى سياهى او زايل گردد : آهك و مرداسنج ، بالسوية با آب چند بار طلا كنند و چون زايل گردد ، اشنان را در سركه جوشانيده ، با آب او بشويند . و همچنين آرد نخود و سركه و ترشى ترنج رفع او مىنمايد .
[ 852 ]
دوايى كه رفع شقاق روى و لب و كف و دستها نمايد
و به غايت مجرب است :
موم زرد ، روغن گل سرخ ، زوفاى تر ، پيهء مرغابى ، نشاسته ، كتيرا ، لعاب به دانه ، از هر يك پنج ؛ موم را در روغن و پيه گداخته ، زوفا و غيره را اضافه نموده ، در هاون بر هم زنند تا يكسان گردد . و نسخهء مجربى در ضمادات مذكور شد . و شنجرف را اثرِ قوى در اين امر است . و چون پنج مثقال اضافه نمايند ، بىعديل و حقير مجرب يافته .
[ 853 ]
نسخهء ديگر :
كه به غايت نافع است : علك البطم و زوفاى تر ، هر يك سه ؛ مصطكى ، و مقل ، هر يك دو ؛ با پيهء بز و موم كافورى ، هر يك سه ، در قِدر مضاعف حل كنند .
[ 854 ]
نسخهء ديگر جهت رخسار و شقاق :
آزموده است : لعاب حلبه ، لعاب بزرقطونا ، لعاب تخم خطمى ، به دانه با روغن گل و امثال آن چند جوش داده و استعمال نمايند و به آب گرم بشويند .
[ 855 ]
نسخهء ديگر كه جهت شقاق پاشنهء پا
و كف پا بعد از آن كه موضع را در آب گرم گذاشته باشند و بسيار نرم شده ضماد نمايند و قدرى را بسيار گرم كرده و در شكافها بچكانند : مرداسنج را در روغن زيتون بجوشانند تا به قوام زفت رسد ، پس استعمال نمايند و اگر قوىتر خواهند ، سندروس به وزن مرداسنج اضافه كنند .
و به دستور ، پيهء بز را گداخته ، با پنج مثقال مازوى سائيدهء مثل غبار را با بيست مثقال او مخلوط كرده و در شقاق مزمن بچكانند .
و به دستور ،
سرطان محرق سائيده با روغن زيتون از مجربات است .