آب زرشك ، هر يك نيم جزء با ثلث آبها شكر سفيد به قوام آورند و بعضى يك جزء آب انگور اضافه مىكنند و آن ، انسب است و اگر آب انگور را على حده بجوشانند تا ثلث رفته و ثلثان بماند ، اولى است .
[ 373 ]
شربت فواكه شيرين :
جهت تقويت احشاء و ناقهين و صاحبان لينت طبع و جهت صاحب سعال ، موافق است : آب ميوههاى شيرين را كه مذكور شد با ثلث آن شكر به قوام آورند .
[ 374 ]
شربت فواكه ترش :
قابض تر از فواكه شيرين است و در منافع ، مثل آن و صاحب سعال را موافق نيست و عمل او به دستور سابق است كه از آب ميوههاى ترش ترتيب مىدهند و هر يك از اين اشربه را موافق حال هر شخصى تقويت به ادويهء مناسبه توان نمود كه ادويهء موافقه را كوفته ، در پارچه بسته و در آن بجوشانند .
[ 375 ]
شربت عود ترش :
معمول متأخرين و مقوّى معده و اعضاى رئيسه و جهت رفع غثيان و بدى هاضمه و بخارات محترقه ، نافع است :
آب سيب ترش و شيرين ، آب انار ترش ، آب به ترش و شيرين و آب ليمو ، از هر يك صد و پنجاه مثقال با سيصد مثقال قند به قوام آورند و عود قمارى ، پنج مثقال ؛ صندل سفيد ، سه مثقال ؛ گل سرخ ، بيست مثقال ؛ قرنفل ، دو ؛ مصطكى ، دو ؛ سنبل الطيب ، يك ؛ اسارون ، يك ؛ بسباسه ، يك ؛ بادرنجبويه ، سه [ دو ] ؛ ساذج ، يك ؛ [ نيم ] مشك ، عنبر ، نيم ؛ ورق طلا ، نيم ؛ ورق نقره ، يك در آن حل كنند .
[ 376 ]
شربت ترياقى :
كه پادزهر سموم و گزيدن افعى است وجهت كرب و خفقان و غثيان و برانگيختن اشتها مجرب است . منقول از تذكره : آب زرشك و آب سيب شيرين ، هر يك سيصد مثقال ؛ آب ليمو و آب ترنج ، هر يك صد و پنجاه مثقال با ثلث آن شكر به قوام آورند و مرواريدى كه به آب ترنج حل كرده باشند ، شش مثقال اضافه نمايند در اين وقت در اكثر امراض ، قائم مقام ترياق فاروق است .
[ 377 ]
شربت هندى :
منقول از ترجمه « باهر » و « سسرت » و جهت درد گرده و مثانه و رحم و جگر و مغص و ورم سپرز و عرق النساء و نفث الدم و ربو و فواق و خفقان و قرحهء امعاء و تبهاى دايره و گزيدن هوامّ و درد كمر و مفاصل مجرب دانستهاند :
انجير زرد و رازيانه ، هر يك صد و پنجاه مثقال ، يك شبانه روز در سه وزن آن آب