هم رسد و مايل به سفيد باشد ، شبابكى است و مجموع آن از عرق و چربى و از بوى مشك فاسد مىگردد .
در اوّل ، سرد و در سوم ، خشك و مقوّى دل و معده و پاد زهر جميع سموم و رافع اسهال و قرحهء امعاء و ساير جراحات باطنى وجهت خفقان و با عسل جهت صرع و سپرز و سنگ گرده و مثانه و اكتحال او جهت دمعه و ناخنه و بياض و تقويت روح باصره و فتق طبقه قرنيه و ساير طبقات ، نافع .
مضرّ گرده و مصلحش كتيرا و قدر شربتش نيم درهم وجهت سموم قويه تا يك درهم است .
سدس درهم او را بالخاصية ، جهت گزيدن عقرب ، مجرب يافتهاند و از خواص اوست كه دارندهء او به آب غرق نشود و صاعقه به او نرسد و داشتن او ، مقوّى دل و مانع خوف است و چون با اجساد نرم بگذارند ، صلب كند و مكلس او تكليس معادن و تثبيت نفوس هاربه مىنمايد .
[ 3996 ]
فيل :
حيوان معروف است و در غير بلاد هند نمىباشد و در هفت سال يك بار مىزايد و مدت حمل او يك سال مىباشد .
بهترين اجزاء او دندان آن است كه عاج نامند سرد و بسيار خشك و حابس اسهال و نزف الدم و بستن آن به عضوى كه استخوان شكسته در آن باشد جاذب آن و معين بر اخراج آن و خوردن او را تا يك هفته با شراب و فرزجهء او را بعد از طهر جهت حمل عاقره مجرب دانستهاند و شرب او با آب پودنه مانع ازدياد جذام و سوهان كرده او كه نشارهء عاج نامند به قدر دو درهم كه هر روز با آب و عسل بنوشند مقوّى قوت حافظه و فهم و رافع درد پهلو و مفاصل است و ضماد سائيدهء او با مثل او برادهء حديد جهت بواسير ، مفيد و تعليق آن بر گردن انسان و مواشى كه در پارچهء سياهى بسته باشند مانع ضرر و با و طاعون و خوردن بول او كه زن عاقره نداند كه بول فيل است ، « ديسقوريدوس » به جهت حامله شدن مجرب دانسته و فرموده كه زهرهء او با خون سنگ پشت و تخم او ترياق جميع سموم است . و ما سرجويه گويد كه تعليق پوست او مانع تب ربع و تب نائبه است و فرزجهء سرگين او مانع حمل و بخور آن رافع تبهاى مزمنه و گريزانندهء هوامّ و طلاى او رافع كلف و آثار و قمل و سوختهء او جهت سعفه رطبه و التيام زخمها ، مفيد و فرزجهء