به قدر ذرعى مىشود ، از يك بوته چندين شاخه مىرويد و برگش مايل به تدوير و غلاف دانههاى او مدور مىشود و مثلث الاضلاع - به سه خط - و با اندك سرخى و تخمش سياه و به قدر خردل و ثقيل الرايحة و از مطلق حرمل ، مراد ، اوست و قسمى از آن را برگ ، مثل برگ بيد و از او كوچكتر و مايل به سفيدى و گلش مثل ياسمين سفيد و غلاف دانهء او طويل و حرمل ابيض ، به اعتبار غلاف او نامند .
در سوم ، گرم و در دوّم ، خشك و قوتش تا چهار سال باقى مىماند لطيف و محلّل رياح امعاء و مواد غليظه و مبهى و مسمِّن و مدرّ بول و حيض و شير و مسهل سودا و بلغم غليظ و حبّ القرع و جالى سينه و شش از لزوجات و نقوع او جهت تحليل سودا و صاف كردن خون و نرم داشتن طبع و جرم او جهت مصروع و تسخين بدن و اعصاب دماغ و رفع قولنج و عرق النسا و فالج و امراض بارده و استسقاء و رفع جنون و اعياء و سدد و يرقان و نسيان ، نافع .
چون يك اوقيهء او را كوبيده با چهار اوقيهء آب بجوشانند و آب او رابه سه اوقيه عسل و دو اوقيه روغن كنجد بنوشند ، مقىّء قوى بىغائله است و در تنقيهء سينه و اعالى بدن از لزوجات و ضيق النفس و سعال رطوبى بىعديل و هر گاه به قدر يك رطل در شراب يا آب انگور كه به قدر سى رطل باشد بجوشانند تا به ربع رسد و روزى تا دو اوقيه از آن تا سى روز بنوشند جهت رفع صداع مزمن و صرع مجرب دانستهاند و اعادهء حمل زنانى كه در وقتى حامله مىشده باشند و بعد از آن نشوند مىنمايد و بايد سه روز متوالى از آن مطبوخ بنوشند و چون پانزده روز صاحب عرق النسا هر شب يك مثقال و نيم مثقال از حرمل ناكوفته تناول نمايد رفع آن علت گردد و مجرب است و چون با تخم كتان مخلوط نموده با عسل سرشته مداومت نمايند جهت رفع ضيق النفس بىعديل است .
و چون زجاج محرق اضافه نمايند ، تفتيت حصات كند .
اكتحال او با زعفران و زهرهء مرغ خانگى و عسل و شراب و آب باديان سبز جهت [ رفع ] ضعف بصر امتلائى و نطول آب مطبوخ او جهت تقويت اعضاء و سياه كردن موى و ازالهء خدر و مطبوخ او با آب و روغن كنجد و مداومت اكل آن جهت رفع امراض جگر وسل و ضماد او با روغن شبت بر ناف و تهيگاه جهت قولنج مزمن و سعوط عصاره و آب مطبوخ او جهت قطع نزله و حمرهء چشم و قطور او كه در آب ترب و روغن زيتون
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 310
مساهمون: مؤسسه احياء طب طبيعى
ص٣١٠