فصل دهم در مضرّتهاى تركيب افيونى « 1 »
بدان كه اين مركبّات بعد از مداومت ، اخلاط را حادّ « 2 » و محرق مىسازند و در بدن يبوست و جفاف زياده از مقدار مقدور « 3 » احداث مىكنند و چون آدمى به واسطهء ادراكات ظاهر و باطن و اعمال اعضاى بدنى ، به مقتضاى رأى صحيح از ديگر حيوانات امتياز مىيابد و اين تراكيب به قواى فكرى و حسّى اضرار مىرساند و هم به قواى محرّكهء ( اعضا پس ) « 4 » از اين جهت مرتكب امثال اين تراكيب از تدبير امور معاش متعاقد شود و چون حركات شاقّه نمىتواند كرد سعى در تحصيل اسباب معيشت نمىتواند كرد « 5 » و از كمالات دينى و دنيوى باز مىماند امّا اگر به توجّهى كه در اوايل ارتكاب ، ايشان را حاصل شود سعى و تحمّل از زمان ارتكاب « 6 » ، زياد از زمان عطلت مىكند به همان مغرور مىشوند و خود را در ورطه ( اى ) « 7 » مىاندازند كه از ايشان هيچ كار نيايد .
دليل اينكه قواى فكرى اوّل ضعف پيدا مىكند آن است كه در زمان طلوع نشأه اين تراكيب ، افكار دقيقه ميّسر نمىشود و بر « 8 » اهل نظر و فكر اين معنى بسيار ظاهر است و اگر « 9 » مردم بطّال را « 10 » خواهند كه معلوم كنند در باختن شطرنج و جمع « 11 » تفريق و محاسبات دقيقه مىتوان معلوم كرد « 12 » و ضعف افعال بدنى در غايت كمال ظهور است . اين حالها وقتى است كه ( مرضى ديگر مثل ) « 13 » مرض دقّ و ماليخوليا و حرارت جگر و ضعف معده و امعا و امثال
هامش
( 1 ) . ل و آ : در مضار تراكيب افيونى
( 2 ) . ل و آ : حارّ
( 3 ) . ل و آ : قدر مقدار
( 4 ) . ل و آ
( 5 ) . ل و آ : نمىكند
( 6 ) . ل و آ : - ايشان را حاصل شود سعى و تحمل از زمان ارتكاب
( 7 ) . ل و آ
( 8 ) . ل : در
( 9 ) . ل : و اما
( 10 ) . ل : + اگر
( 11 ) . ل و آ : جمعى
( 12 ) . ل و آ : مىتواند دانست
( 13 ) . ل و آ