( 25 ) - مطالب داخل قلاب ، در نسخههاى ديگر ديده نشد .
( 26 ) - در ساير نسخه ها : " كندش " 0 كندس : بيخ گياهى كه درون آن زردو برونش سياه و مقي و مسهل و سفوف آن را چون به بيني كشند عطسه آورد .
( ناظم الاطباء ) 0 كندش ، خربق (
Hellebore White /
آريانپور ) 0 كندش / كندس / كندسه / قندش 000 كه آن را خربق سفيد نيز گويند 000 جوهر كندس الكالوئيدي است بنام " وراترين " 000
Veratrin / 0
معين ) 0 ( ايضا به واژهنامه گياهى دكتر زاهدي مراجعه شود ) 0 كندس ، خربق -
Hellebore White
( 1 / 282 )
( 27 ) - در ساير نسخه ها ، خبث الفضه آمده كه صحيح است . كاتب نسخه اساس كار صحيح ننوشته است . خبث الفضه : چيزى باشد مانند كف كه بر روى سيم گداخته ايستد . ماليدن سيماب كشته و خبث الفضه ( از ذخيره خوارزمشاهي - از لغتنامه دهخدا ) 0 خبث الحديد : / اكسيد آهن . ايضا به كلمات " خبث الذهب و خبث الفضه " به بحر الجواهر مراجعه شود .
( 28 ) - سفعه [ به فتح سين ] : شيرينه اي كه بر سر و روى كودك بر آيد و كچلي و بيمارى كه موي بريزاند ( ناظم الاطباء ) 0 سعفه : شرينه ، شرينه سر ، خستگي سر ، 000 ( مقدمه الادب زمخشري ) 0 سعفه امن توسيه
Ringworm of - / - the Scalp
سعفه شهديه
Honey Comb Scall /
سعفه نخاليه
Bramnylike / Portigo
سپوسك ، سعفه مجيبه )
Running Tetter of the Scalpe /
شليمر ) 0 سعفه رطبه / زرد زخم
Ulcer on the head /
، سعفه شهديه ، نوعي كچلي سر /
Honeycomb scall / Favus
، سعفه مخاطيه ، كچلي ، /
Scalp disease
، سعفه نخاليه / شوره سر (
Pityriasis , Capitis , dandruff /
آريانپور ) ايضابه " هدايه " و " التنوير " مراجعه شود . در عرف عامه يكى از معاني آن " رشكا " است .
( 29 ) - در " كا " ، " شيرينجه " آمده است . شيرينه / شيرينك / زرد زخم معين ) 0 شيرينك : 000 (
exanthema , kind of infantile eczema
آريانپور ) شيرينك : 000 و سعفه و نوعي از جوشش كه بر روى و اندام كودكان بر آيد ( ناظم الاطباء ) 0
Infantile Eczema
( 30 ) - ساير نسخه ها ، " بول گاو " را ندارند .
( 31 ) - مرادسنگ : مرتك ، مرده سنگ ، مردارسنگ ، مرداسنج ( برهان قاطع ) ، اكسيد دو پلمب [ اكسيد سرب ] ( ترجمه سر الاسرار رازي ) 0
Litharge / (
شليمر ) مراد سنگ ، مردارسنگ -
Litharge
( 32 ) - ريش بلخي : قرحه كه از بثرهها باشد كه بهم پيوسته باشد و صديد ( زرداب ، چرك آميخته بخونابه 000 معين ) از وى همىپالايد آن را ريش بلخي گويند و اين ريش به رباط دهستان كه نزديك گرگان است بسيار تولد كند 000 ( ذخيره خوارزمشاهي از دهخدا ) 0
( 1 / 283 )
( 33 ) - در " كا " ، پس از " مرهم سازند " ، " ريش پليد را پاك كند و خشك گرداند " و در مج 1 ) ، " پس پليدي را پاك و خشك سازند " آمده است .
( 34 ) - در " مر " و مج 1 ) ، " راتيانج " و در " كا " ، " رتيانه " آمده است .
راتيانه : صمغ درخت صنوبر . راتينج و راتيانج ( ناظم الاطباء ) 0 راتيانج / )
Blak rosin - all / Colophany
شليمر ) 0
( 35 ) - در " مر " ، " موم " آمده است .
( 36 ) - مشرح : 000 گوشت پاره شده بدرازا بىآنكه بعضي از بعضي آن را جدا سازد ( محيط المحيط ) گوشت كفاينده ( ناظم الاطباء ) ( تمام از دهخدا ) 0
( 37 ) - در مج 1 ) و " كا " ، " از داروهاي ترد در دارند " آمده است .
( 38 ) - نسخه " مر " ، " و خمير خشك كوفته سود دارد " و نسخه " كا " ، " خمير خشك كوفته و بيخته اندر شراب " را اضافه دارند .