تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى ) — صفحة 145

مساهمون:

ص١٤٥
( 63 ) - وج [ به فتح واو ] 000 نام داروئي كه به فارسي " اگر تركي " گويند ( ناظم الاطباء ) ، اگير تركي (
Common Sweetflag
شليمر ) 0 وج ، اگير تركي -
Sweetflag
( 64 ) - در مج 1 ) ، " در شيشه " و در " كا " ، " در ظرفي " و در " مر " ، " در خمبره " آمده است ، خنبره خمبره خم كوچك خمچه ( معين ) 0 ( 65 ) - در " كا " ، " پيري " آمده است . ( 66 ) - دوي : 000 صوت كه از آن چيزى فهميده نشود ، دوي ذباب [ مگس ] و دوي نحل [ زنبور ] ( دهخدا ) ، بانگ زنبور عسل ( ناظم الاطباء ) ، آواز مگس و پشه ( غياث ، آنندراج ) 000 ( تمام از لغت‌نامه دهخدا ) : اصطلاح پزشكي آوازى كه آدمي شنود نه از خارج يعني وجود خارجي نداشته باشد ( يادداشت دهخدا ) 0 ( 67 ) - كفك : كف دهان ( دهخدا ) در " مر " ، " كف " آمده است . ( 68 ) - در " مر " ، " بهت و اشتباه " و در " كا " ، " بهت " آمده است . ( 69 ) - انقرديا : 000 بلادر ( معين ) ، بلادر (
Marking Nut
شليمر ) 0 انقرديا : ماخوذ از يوناني - بلادر كه ميوه ايست هندي ( ناظم الاطباء ) : 000 به عربي ثمر البلادر خوانند ( برهان قاطع ) 0 بلادر -
Marking Nut
( 70 ) - حلتيت
Assa Foetida Plant
انجدان ، انگرد شجره الحلتيت ، انقوزه ( واژه‌نامه گياهى ) 0 حلتيت ، انجدان ، انگرد ، شجره الحلتيت ، انقوزه -
Assa foetida
( 1 / 181 ) ( 71 ) - كلنگ : كلند (
Pic
آريانپور ) پرنده ايست 000 غرنوق ، غرنيق ، غرانق ، كركي ، قلنگ ( معين ) 0 ( 72 ) - بسباسه : معرب آن بسفايج (
Common Polypody /
واژه‌نامه گياهى ) 0 بسباسه ، بسفايج -
Common Polypody
( 73 ) - گوزبوا جوزبويا ، از تيره بسباسه‌ها 000 ( معين ) ، جوزبوياجوز هندي (
Nutmeg
شليمر ) 0 ( 74 ) - ماء الاصول : مايع داروئي است كه ظاهرا از بيخ نباتي چند گيرند . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) طرزتهيه ماء الاصول در هدايه المتعلمين مشروحا آمده است . ( 75 ) - نسخه " مر " ، " با شحم حنظل و نمك " و " كا " ، " با شحم حنظل و ملح " را اضافه دارد . ( 76 ) - نسخه " كا " و " مر " ، " سكته بودي " را اضافه دارند . ( 77 ) - در ساير نسخه ها ، پس از آرد " بدان سبب " آمده است . ( 78 ) - در " كا " ، " روده " آمده است . ( 79 ) - در " مر " و " كا " ، " و صرع عطسه بزرگ " آمده است . ( 80 ) - در مج 1 ) ، " ممكن " آمده است . ( 81 ) - در ساير نسخه ها ، " نباشد " آمده است . ( 82 ) - در ساير نسخه ها ، " خيره " آمده است . ( 83 ) - در مج 1 ) ، " گوشت بره " آمده است . ( 84 ) - در مج 1 ) و " مر " ، " جز گوشت " و در " كا " ، " خرگوش " آمده است . ( 85 ) - در مج 1 ) ، و " كا " ، " نخورد " آمده است . ( 86 ) - در مج 1 ) ، پس از كلمه " بدهند " ، " و از پس يك هفته به حقنه تيز " آمده است . ( 87 ) - قوقويا : حب معروف كه در تنقيه سر [ ترشحات مايعات سر ] عمل مىشود . بدين سبب به قوقويا معروف است ، چرا كه قوقويا به معنا سر در سريانى است . قرقومعما : ثفل روغن زعفران است ( از بحر الجواهر ) 0 قرقومعما : شرح آن در كتاب پنجم قانون آمده است . ايضا قوقو معنا در لغت استينگاس آمده است . ( 1 / 182 ) ( 88 ) - ترياق اربعه : 000 معجوني است دافع زهرها و مفيد صرع و لقوه اجزايش چهار است : جنطيانا [
Gentian
] حب الغار [
Laurel berry
] زراوند [ زراوند طويل ]
Long Birth - Wort
و مر ) [
Myrrh
] غياث اللغه ) ( آنندراج ) بگيرند زراوند طويل و جنطيانا و حب الغار و مر ، از هر يكى راستا راست بكوبند و بپزند و با انگبين مصفي بسرشند شربت يك مثقال ( ذخيره خوارزمشاهي ) ( تمام از دهخدا ) ( معادلهاي انگليسى از شليمر ) ( ايضا رجوع شود به كتاب پنجم قانون و بحر الجواهر ) 0 جنتيانا -
Gentian
مر -
Myrrh
خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى ) — صفحة 145 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين ) / على اكبر ولايتى / محمود نجم آبادى