و اين را الحركه من داخل الى خارج خوانند ، و باز حركت انقباض از كرانهى دل و كرانه شرايين بوذ سوى « 1 » ميانه دل و ميانهء شرايين ، و اين « 2 » را الحركه من خارج الى داخل كويند ، بس ميان اين دو حركت دو سكون بوذ يكى ميان حركت انبساط و ميان حركت « 3 » انقباض ، و اين را السكون الخارج خوانند ، و ديكر ميان حركت انقباض و ميان حركت « 3 » انبساط ، و اين را السكون الداخل خوانند ،
( f . 632 )
و نبايذ تا ترا مشكل كردذ اين صفت ، و « 4 » سكون داخل از بس تمام شدن انقباض بوذ و ابتدا انبساط ، و سكون خارج ميان تمام شذن انبساط بوذ و ابتداى انقباض « 5 » ، و ميان متقدمان اختلاف بوذه است كه اين سكون داخل محسوس بوذ يا نه ، بعضى كفتند « 6 » محسوس نبوذ و بعضى كفتند محسوس بوذ ، و لكن تمام محسوس نبوذ ، جى زمان آخر انقباض و زمان اوّل انبساط « 7 » اين سكون يكباركى آميخته بوذ بيك حال ، « 8 » اين قول حقّ است ، و اكنون اين زمان « 9 » اكر بسيار بوذ آن را متفاوت خوانند و كر « 10 » اندكى بوذ آن را متواتر خوانند و كر « 10 » معتدل بوذ آن را معتدل بين المتفاوت و المتواتر خوانند و اين جنس را الماخوذ من مقدار السكون خوانند ، و به زير اين جنس بيست و هفت نوع « 11 » بوذ « 11 » . ترا به كار نيايذ مكر آنك بدانى كه متواتر كدام بوذ و متفاوت كدام و معتدل كدام « 12 » و سكون الداخل كدام بوذ و سكون الخارج كدام ، همجنانك حركت انبساط كدام بوذ و حركت انقباض كدام [ و اول حركت انقباض كذام بوذ و اخر حركت انقباض كدام ] « 13 » ،
هامش
( 1 ) - ف : بسوى
( 2 ) - ف : ان
( 3 ) - ف : « ميان حركت » ندارد
( 4 ) - ف : « و » ندارد
( 5 ) - ف : افزوده . تا بدانى
( 6 ) - ف : كفتهاند
( 7 ) - ب ه : با
( 8 ) - ف : افزوده . و
( 9 ) - ب ه : سكون
( 10 ) - ف : و اكر
( 11 - 11 ) - ف : ديكرست و
( 12 ) - ب ه : و ميان متواتر
( 13 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : و اول حركت انقباض كدام و آخر حركت انقباض كدام