مرزنگوش ريخت و سپس مالش داد و روغنها گرم روى آن ماليد . اگر اين در كودكى باشد بايد تنها به برنامهى خوراكى و روغنمالى كردن كه گفتيم بسنده كرد . اگر با آغاز برآمدگى تب آشكار شود از اين روش بايد بپرهيزيد و به بيمار آب سبزىها با مغز فلوس بدهيد و از رگ باسليق وى خون بگيريد و بر آن پانسمانهاى نيروبخش بگذاريد .
دوالى « 1 » ( واريس ) :
اگر در ساق ، رگها بهم پيچيده و بسيار كلفت شده باشند و به رنگ سبز آشكار گردند به آن دوالى ( واريس ) گويند و بيشتر در كسانى يافت مىشود كه پاهاى ايشان خسته مىشود و در خوردن خوراكىهاى تلخآبزا زيادهروى مىنمايند . درمان را با خون گرفتن از رگ باسليق و روانكنندهها تلخآب كه در بخش ماليخوليا ياد كرديم آغاز كنيد و درمان را پيوسته و هميشه انجام دهيد و از خوراكىهاى بيمارى ماليخوليازا پرهيز نماييد . اگر اينچنين برنامه او را مدتى انجام داديد ، پس از آن از رگهاى كلفتتر و پهنتر شده خون بگيريد تا تن ايشان تهىسازى شود و برنامه بيمار را با روانكنندههاى تلخآبى دنبال نماييد و از رگ باسليق او خون بگيريد ، و از هرچه خوراك تلخآبزا است وى را بپرهيزانيد و پيوسته ساق پا را با نوار بهبنديد .
داء الفيل « 2 » ( بيمارى فيلى شدن پا ) :
اگر اين بيمارى استوار شود ديگر بهبود نخواهد يافت . ولى اگر در آغاز بيمارى در راستاى درمان درست و شايستهى آن پيگيرى شود ، بهبود مىيابد و بيمارى مىايستد و افزايش نمىيابد . اگر ديديد پاى بيمار از پهنا افزايش يافت و رنگ آن تيره شد و واريس آشكار گشت بيمار را وادار به بالا آوردن بنماييد و از راه رفتن و برخاستن جلوگيرى كنيد و در سوارى او بايد پا را آويزان كند و پس از بالا آوردن به او حب سورنجان بزرگ بدهيد . سپس در پى روان كردن شكم او و دوباره وادار به بالا آوردن اقدام كنيد .
اين كار را چندين بار انجام دهيد و او را از خوردن خوراكىهاى سنگين كه تلخآبزا
هامش
( 1 ) . دوالى :Varices ; phlebectasia، ن . ك نمايه بيماريها
( 2 ) . داء الفيل :Elephantiasis، پاغره ، ن . ك نمايه بيماريها