تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 495

مساهمون:

ص٤٩٥

مرهم آرام‌كننده‌ى درد بواسير آماسيده :

إكليل الملك و بابونه را به صورت خمير آب‌پز مىكنند و به‌گونه‌اى كه له شود مشتى از آن برمىگيرند و با زرده‌ى تخم‌مرغ آب‌پز شده با يك درم زعفران و دو درم أفيون و يك مشت تخم كتان كوبيده و به مانند آن شنبليد و به مانند آن ختمى همگى با مينختج « 1 » كه در آن مقل به وزن سه درم آب شده گرد بيآورند و بخشى از آن را روى برگى بگذارند سپس روى آن يك لايه « دهن خل » كه چربى مرغ يا اردك در آن آب شده بمالند و بر جايگاه به همان گونه كه ولرم است ، بگذارند .

داروى آرام‌كننده‌ى درد و فروكش‌دهنده‌ى آماس :

پياز سپيد را مىپزند سپس با روغن گاو ، نرم مىكنند و بعد ولرم كرده روى نشستگاه آماسيده مىگذارند . درد را خوب آرام مىكند . اگر بيمار داراى شكاف و ترك است و در هنگام يبوست درد مىكشد . حب مقل را پيوسته بايد به كار برد .

حب مقل :

هليله‌ى سياه و كابلى از هركدام ده درم ، سغبين سه درم ، شاهى سپيد دو درم ، مقل نرم چرب پانزده درم در آب تره باز مىكنند و به صورت حب درمىآورند و اندازه‌ى خوراكى آن را از يك درم تا چهار درم روى آماس مىريزند . جايگاه اگر داغ بود مرهم سفيدآب مىمالند و گرنه مرهم مقل و سنام ( كوهان ) به كار مىبرند .

گزاره‌ى مرهم سنام :

موم زرد ، دهن خل ، چربى اردك ، مغز استخوان ساق گاو ، چربى ، كوهان شتر و مقل را در لعاب تخم كتان آب كرده همگى را گرد مىآورند كه بسيار كارساز مىباشد . اگر در نشستگاه بيمار برجستگى ( آماس عروقى ) يا فرورفتگى پيدا شود كه از آن خونابه‌ى بدبو روان گردد بر روى آن داروى گرم گزاره شده در بخش دمل‌ها را دو روز مىگذارند اگر هنوز چيزى از آن مىتراود دوباره آن داروى را مىگذارند تا خشك شود . اين حالت در صورتى است كه اگر گود باشد چيزى بيرون نتراود . ولى اگر برجسته و آويزان باشد تا آنجا كه سر باز كند و سياه شود درمان پىگيرى مىشود . سپس روى آن چندين بار روغنى ولرم مىگذارند تا سياهى آن زدوده شود و اگر تراوش داشت دوباره
هامش
( 1 ) . مينختج : متن - گويا ميفتخج كه همان مىپخته است .