تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 490

مساهمون:

ص٤٩٠

روغن كژدم :

زراوند گرد ، جنطيانا ، سعد و پوسته‌ى ريشه‌ى كبر از هركدام يك وقيه كه بر آن يك رطل روغن بادام تلخ ريخته يك هفته در زير آفتاب رها مىكنند . سپس صاف كرده ، ته‌نشين آن را مىفشرند و به صاف كرده‌ى آن را مىافزايند . سپس براى هريك رطل صاف‌شده‌ى آن ده كژدم مىاندازند و سرش را مىبندند و دو هفته در زير آفتاب رها مىكنند سپس صاف مىنمايند و به كار مىبرند كه خيلى كارساز و شگفت آورست . ولى اگر سنگ بزرگ باشد و كارى جز خرد كردن نباشد ، از سخن در اين‌باره چون از هدف نگارش ما در اين كتاب بيرون است ، مىگذريم . اگر سنگ در گرده باشد نشستن در آبزن و روغن‌مالى ميزراه و كمر و كمپرس و پانسمان روى آن به‌گونه‌اى كه ياد كرديم ، همواره بايد انجام گيرد و به او داروهايى خردكننده‌ى سنگ مىدهيم و اگر سنگ به كانال نرينه ( پيشآب‌راه ) رسيده باشد آن را با آب گرم بسيار مالش مىدهيم تا سرخ مىشود و سپس در آن كانال روغن ولرم مىچكانيم و آن را به‌گونه‌اى مالش مىدهيم كه در راستاى رانده شدن سنگ به سوى بيرون باشد . همچنين اگر نياز شود آن را مىمكند و اگر سنگ بزرگ باشد نياز مىشود ، در نرينه شكافى پديد آورند و آن را بيرون كشند .

آماس گرده و پيشآبدان :

در پى آماس گرم گرده ، تب‌هاى گوناگون و آميخته با هم كه دماى خيلى بالايى ندارند و به همراه آن سوزش و لرزش و آمادگى چندباره براى پيشآب كردن و درد در پايين پشت و سنگينى مىباشد . اگر بيمار را دمر بخوابانيد درمىيابيد كه چيزى در درون دارد . اگر اين نشانه‌ها آشكار شد ، بايد از رگ باسليق سويى كه درد و سنگينى دارد خون بگيريد و با داروهاى سردكننده آن را پانسمان نماييد اگر بيمارى بهبود يافت و گرنه تب و درد و سنگينى و تكرر پيشآب پيوسته مىباشد و نشان مىدهد كه آماس مىخواهد گرد آيد . پس در اين هنگام پشت او را با بابونه و تخم كتان و نخاله ( سبوس ) پرورده با دهن خل پانسمان كنيد و وى را در آبزن بنشانيد . اگر از بيمار چرك با پيشاب بيرون مىآمد اقدام به خوراندن دانه‌ها گفته شده در بخش سوزش ادرار بنماييد ، تا چرك كاهش يابد و سپس به او قرص ياد شده در بخش پيشآب خونى و چركى بدهيد .