مىپزند تا اندكى سفت شود و بعد با داروها خمير مىكنند . دو تا دو و نيم درم از اين دارو به بيمار مىدهند اگر به همراه آن و نيز اين دارو دلآشوبى سختى نباشد به او قرص قولنج مىدهند .
قرص قولنج :
پيهى حنظل ده درم و سقمونيا سه و يك سوم درم و سغبين ده درم را قرص مىسازند و به اندازهى يك مثقال به بيمار مىدهند به زودى قولنج را درمان مىكند .
و اگر قولنج سخت باشد و داروهاى روانكننده پاسخدهندهى درمان نباشند ، بايد براى بيمار شياف به كار برد .
گزارهى شيافى براى درمان قولنج :
بورهى نان ده درم و پيهى حنظل و سمقونيا از هر كدام دو درم و نيم ، كه شيافى دراز ساخته و به كار برده مىشود . اگر بسنده نبود نخست بيمار را با داروهاى نرمكننده ، تنقيه مىكنند .
تنقيهى نرمكنندهى شكم :
پنج انجير زرد و يك مشت نخاله ( سپوس ) و يك مشت ختمى كه در كيسهاى بسته شده و ده برگ سلق با دو رطل آب بهگونهاى مىپزند كه يك رطل شود بر آن يك مثقال بوره و يك وقيه « دهن خل » مىريزند و با آن تنقيه مىكنند اگر درمان نيرومندتر و تندتر خواسته شود بر آن يك مثقال از شياف ياد شده ، مىافزايند .
تنقيهى نيرومند ، جايگزين داروهايى كه نمىتوانند شكمروش پديد آورند :
ده درم پيهى حنظل و پنج درم قنطوريون آرد شده و دو درم بخور مريم و دو درم عرطنيثا و از پودنه و سذاب دستهاى كوچك و يك مشت صعتر با سه رطل آب بهگونهاى مىپزند تا دو سوم رطل بماند . سپس آن را صاف مىكنند و در آن سه درم قطران و به مانند آن عسل و دو درم گندبيدستر و يك درم سغبين ( سكبينج ) و يك درم گاوشير و يك مثقال شياف مىافزايند . پس از ولرم كردن ، تنقيه مىكنند . اگر در پى تنقيه پسماندهها به صورت گلوله گلوله دربيايد و تا هنگامى كه بدينگونه باشد ، تنقيه را دوباره بايد انجام دهند . اين تنقيه در هنگامى كه بيمارى سخت و بدتر شده است ، به كار مىرود .
ولى دربارهى قولنج سخت كه در آن دلآشوبى بسيار ديده مىشود و البته از پايين ( نشستنگاه ) هيچچيز بيرون نمىآيد ولى گاهى با آروغ زدنها بوى بد همراه است و گاهى پسماندهها از دهان بيرون مىزنند و اين نيز بيشتر كشنده است و امّا اگر به