تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 389

مساهمون:

ص٣٨٩
اگر نشانه‌هاى چهارمين پيدا شود ، كه پيآمد بدترين سم‌ها و كشنده‌ترين آنهاست . به او پادزهر مارها و مثروديطوس « 1 » بدهيد و شراب كهنه بنوشانيد و با خوراكىهاى خوش گوار و آب گوشت او را نيرومند سازيد و جاى او را ، جايى پرباد و سرد قرار دهيد و به او لباس‌هاى نازك كه با صندل خوش‌بو شده ، بپوشانيد و دهانه‌ى شكمبه‌ى او را از بيرون مالش دهيد و گاهى وى را وادار به عطسه كردن و بالا آوردن نماييد و اگر سست شد هوا بدرون دهان او بدميد و چنانچه بيهوش و ناتوان شد و چشمان او گود افتاد و نبض و تنفس او كاهش يافت و اندكى عرق سرد كرد ، بدانيد رو به سوى مرگ رفته است . در گزش و نيش زدن جانوران ناشناخته ، بالاى جاى گزش را ساعتى ببنديد و بمكيد و بر آن ابزار داغ شده حجامت بگذاريد ، سپس آن را شكاف دهيد و بر آن جوجه بريان شده و دو نيمه گشته بگذاريد و با آن پانسمان نماييد . چنانچه درد بيمار فروكش نكرد و به پايين تن رخنه كرد ، پيخال كبوتر و فوتج ( فوتنج ) ، يا گوگرد با پيشآب روى آن بگذاريد . يا اين مرهم را كه در كشيدن آن ( زهر ) بسيار كارا و سودمند است ، به كار بريد .

مرهم پادزهر :

سكبينج ( سغبين ) و گندبيدستر و انگزه و گوگرد و پيخال كبوتر و پودنه و مشكطرامشيع را پاك كرده به‌گونه‌اى برابر و روغن زيتون كهنه و زفت گرد آورده و در هاون كوبيده تا يكنواخت شوند و سپس با آن پانسمان كنند . چنانچه بيمار در آن اندام احساس سردى نمايد با كمپرس گرما او را آرام كنند . او را با داروهاى گرمازا درمان كنند . و اگر احساس گرمى نمايند ز آن‌سوى آن خواهد بود . اگر كار بجايى رسد كه بيمار در پى گزش و نيش ، برخى نشانه‌هايى كه گزاره كرديم را نشان دهد بايد درمان را به‌گونه‌اى كه ياد كرديم دنبال كنند . بهتر است با جانوران ناشناخته همنشينى نكنند و تلاش نمايند كه از آنها دورى كنند . به درون دهان خويش چيزى ناشناخته نبرند و يا آن را نبويند و يا با آن تن خويش را مالش ندهند و اتاق‌هاى در بسته را دود بدهند . داروهاى دوركننده‌ى گزندگان را بخور دهند . و با آنچه پس از اين خواهيم گفت . بخواست خداوند خود را بپايند .
هامش
( 1 ) . مثروديطوس : پادزهرى كه آن را وابسته به مهرداد مىدانند ( دهخدا ) تركيب آن از زعفران ، مر ، غاريقون ، زنجبيل ، دارچينى - است
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 389 | محمد بن زكريا الرازي / حازم بكرى صديقى