ملخ ( جراد ) « 1 » :
نمك نزدهى آن گرمازاست ، ارزش خوراكى پايين دارد . نمكسود آن بيشتر گرم مىكند و تشنگىآورست و سوزانندهى خون مىباشد .
گونهاى چاشنى ( صباغ ) « 2 » :
كه از سركه و نانخواه ساخته شده است ، گوارندهى خوراك است . خيلى گرمكننده نيست . اگر با سير و خردل گرفته شود و در آن سركه ريخته نشود بسيار گرمازاست . چنانچه به همراه دوغ ترش ( رخبين ) خورده شود گرمازايى آن بيشتر مىگردد .
بازات « 3 » :
سرد و آميختگى ساخته شده از آن بد و براى پىها زيانبار است .
ميوهها و برها :
خرما :
گرم ، سنگين است ، با ارزش خوراكى بالاست ، پيوستهخوارى آن سفتى در اندامهاى درونى پديد مىآورد و دندانها را تباه مىسازد خون و آب مردانه را مىافزايد .
خرماى تازه ( رطب ) گرمازايى كمترى از آن دارد جز آن كه ليزكننده و آلايندهى ( لثق ) « 4 » شكمبه است .
انگور :
تنها شيرين آن گرم است . گرمازايى آن كمتر از خرماست و مانند خرما ، گرفتگى پديد نمىآورد . بادآور و شلكنندهى شكم ، و شادابكنندهى تن است و ايستايى و سيخ شدن نرينه را افزايش مىدهد .
گونهى نرم آن زود فرورونده و كمبادآورتر است . سفت آن ز آنسوى است . آنكه مزهى ترشى هم در كنارش باشد گرمازا نمىباشد بلكه از بينبرندهى است ، به شرط آنكه با آب سرد شسته ، و پيش از خوراك خورده شود .
غوره ، سرد ، بندآورندهى شكم و از ميانبرندهى زردآب و خون است .
مويز گرماى ميانه و ارزش خوراكى خوب دارد و مانند خرما تنگى پديد نمىآورد جز آن كه خرما ارزش خوراكى بالاتر از آن دارد .
هامش
( 1 ) . جراد : ن . ك نمايه جانوران
( 2 ) . صباغ : ن . ك نمايه خوراكىها
( 3 ) . در نسخه « يح » و « اوق » البازات در نسخه « تيم » البازات در نسخه « اصل » النيازاب آمده است . در « مفيد العلوم » اخلاطى است كه در خاور شيراز مىگيرند ، ريشهى گياهى در حلب سوريه ن . ك « بازات » نمايه خوراكىها
( 4 ) . لثق : ن . ك نمايه واژگان