سفرنامه
[ تبريز ]
در بيست و پنجم ماه رجب ، [ 1283 ه . ق . ] ، پس از مرخصى از حضور انور ، وارد تبريز شد .
جناب سردار كل « 1 » از قرار دستخط مبارك مخصوص ، كه در سفارش اين چاكر مرقوم « 2 » شده بود ، بسيار احترام و مهربانى به چاكر جاننثار نمود .
حسب الامر « 3 » قدرقدر ، باوجود سردى هوا ، به اروميه « 4 » فرستاده ، كسان خود را به تبريز آورد . به فاصلهء 35 روز توقف [ در ] تبريز و انجام كارهاى فوجيه ، « 5 » در غرّه « 6 » ماه
هامش
( 1 ) . عزيز خان مكرى فرزند « محمد سلطان مكرى » ، از رجال معروف دورهء قاجاريه و داماد امير كبير و معروف به سردار كل ، از جمله نامداران كرد ايران زمين است . در سال 1207 ه . ق . در سردشت به دنيا آمد و ابتدا با درجهء « ياورى » در فوج ششم تبريز وارد خدمت نظام شد . او مردى باكفايت ، متواضع ، بخشنده ، زيرك ، جوانمرد ، طماع ، جاهطلب و دسيسهباز و درسخوانده و خوشخط بود . در لشكركشى محمد شاه به هرات ، به درجهء سرهنگى ارتقا يافت . در سال 1283 ه . ق . ملقب به سردار كل شد و در اواخر اين سال وزير جنگ گرديد . در 1287 ه . ق . در حالى كه پيشكار ايالت « آذربايجان » بود ، در 80 سالگى درگذشت . ( رجال ايران ، 2 / 326 - 335 ؛ تاريخ اجتماعى و ادارى دورهء قاجاريه ، 1 / 107 ؛ المآثر و الآثار ، 307 )
( 2 ) . نوشته شده ، نامه .
( 3 ) . طبق فرمان ، به فرمودهء ، از روى فرمان .
( 4 ) . در اصل : ارومى ، بهمعناى « آب مقدس » . شهرى باستانى كه امروزه مركز استان « آذربايجان غربى » بوده و در سال 1385 ه . ش . 671 ، 153 خانوار و 255 ، 583 نفر جمعيت داشته است .
( 5 ) . فوج( fawj )كهfowjهم نوشته مىشود ، بهمعناى گروه ، دسته ، هنگ ؛ و جمع آن افواج است ؛ فوجيه ، در اينجا به معنى امور مربوط به « فوج » است .
( 6 ) . غره( qorra )، اول هرچيز ، ماه نو ، هلال ، روز اول ماه را « غره » و روز آخر ماه قمرى را « سلخ » مىگويند .