پيشگفتار
حسنعلى خان افشار ، كه از پيشخدمتهاى « ناصر الدين شاه قاجار » بود ، در شمار افسران ارتش درآمد و در فوج « قهرمانيه » و فوج « هفتم شقاقى » در « آذربايجان » سمت فرماندهى پيدا كرد .
وى در سال 1271 ه . ق . / 1855 م . سرهنگى فوج « اردبيل و مشكين » را به دست آورد .
او در چهره بسيار به ناصر الدين شاه مىمانست .
در 1278 ه . ق . / 1861 م . درجه سرتيپى يافت و سپس به منصب ژنرال آجودانى ( آجودانباشى ) « 1 » برآمد و در 1290 ه . ق . / 1873 م . همراه ناصر الدين شاه عازم اروپا گرديد و در بازگشت به رياست ايلات شاهسون و حكومت اردبيل و مشكين منصوب شد و در سال 1303 ه . ق . / 1886 م . در تبريز درگذشت . « 2 »
محمد حسن خان اعتماد السلطنه در ذكر وقايع روز پنجشنبه 25 ذيقعده 1303 ه . ق . به
هامش
( 1 ) . آجودانباشى ( رئيس آجودانها ) ، اصطلاح و عنوانى نظامى كه در زمان قاجاريان از كشورهاى غربى به ايران آمد و يك چند كاربرد پيدا كرد و به تدريج از ميان رفت . كلمهء فرانسوىadjudantخود از لاتينadjuvare( يارى كردن ) مشتق است كه در 1671 م . از اسپانيايىayudganteبه فرانسه و انگليسى راه يافت و از 1776 م . رسما بر افسران جزء كه مستقيما در خدمت فرماندهان بودند ، اطلاق گرديد . نخستين كسى كه در ايران به اين مقام رسيد ، حسين خان مقدم مراغهاى از سران لشكر محمد شاه قاجار در آذربايجان بود .
( دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، 1 / 120 )
( 2 ) . شرح حال رجال ايران ، 5 / 72 .