در فاصله شوراب و نشابور ، چندين آبادى در دور و نزديك جاده واقع [ است ] و از آن جمله يكى قريهء زمانآباد است در دو فرسخى شوراب كه در آن صحرا تا امتداد 2 فرسخ به سمت شهر ، رتيلاى زياد ديده مىشود .
ديگر قريهء سرده ، « 1 » كه در حوالى آن دو سه موضع از راه به واسطهء باتلاق و نهرها صعب المرور است .
در اطراف شهر ، دهات زياد به هم پيوسته و خيلى خوشهوا هستند .
در خود شهر حاليه جايى كه بتوان اختيار كرد نيست . در خارج شهر ، سمت شمال غربى ، باغى از آثار مرحوم امام ويردى خان نشابورى را كه صاحب حكومت و شخصيّت عمده و 000 ، 200 تومان مكنت بوده ، باقى [ است ] و عمارات آن ، كه از 50 سال قبل ساخته شده ، بعضى علامت خرابى در آن راه يافته است .
اين باغ مسمّى به باغ رضوان [ است ] و درختان زياد دارد ، [ به ] خصوص انگور را كه به وضع غريبى تربيت كردهاند .
مرحوم امام ويردى خان ، اين باغ و چندين باغ ديگر را احداث [ كرده ] و وقف نموده ، كه محصول آن صرف تعزيهدارى و تلاوت كلام مجيد شود .
منزل در همين باغ كرديم .
خان [ ه ] ها و بازار شهر ، خيلى بد و شبيه به دهات است . شربت ريباس خوب و انگورى كه لعل هر آتش مىگويند ، خيلى ممتاز و مخصوص اينجا است .
شهر حاليه ، [ مانند ] هيچيك از شهرهاى سابق نيست .
خراب [ ه ] هاى دو شهر سابق ، يكى در اطراف قريهء توزندهجان ( توزانواجان ) باقى است ، كه از جمله نقارهخانهء جمشيدى است و آن را از آثار جمشيد دانند و ديگرى در كنار شهر حاليه است ، كه قبر و مرقد شيخ عطّار در آن واقع است .
در خود شهر حاليه ، از آثار سلف چيزى نيست .
مسجد قديمى كه دارد ، گويند از عهد صفويه است .
در جنب باغ رضوان ، باغى ديگر مسمّى به باغ قدمگاه و خيلى وسيعتر از اين باغ است . سنگى كه جاى قدمى بر آن نمودار است ، از هرات آورده ، در آن نصب كردهاند .
هامش
( 1 ) . سرده( Sardeh )روستايى است از توابع شهرستان نيشابور و در 3 كيلومترى همتآباد زمانى و 25 كيلومترى نيشابور .